Bonden laken NS om aanpak agressie

(Novum) - De NS pakt het tekort aan conducteurs die agressieve passagiers met geweld tot bedaren mogen brengen amper aan. Dat laten spoorvakbonden CNV Spoor en de VVMC donderdag weten.

Sinds 1 januari mogen NS-medewerkers alleen nog geweld toepassen als ze daarvoor een aanvullende opleiding hebben gevolgd. Zij hebben daarvoor de status van bijzonder opsporingsambtenaar (boa) met geweldsbevoegdheid gekregen.

De NS zet sinds de jaarwisseling speciale veiligheidsteams in. Driehonderd boa's met geweldsbevoegdheid opereren vanuit twintig locaties in Nederland. Deze groep moet dit jaar groeien tot zeshonderd, zo werd eind vorige maand duidelijk tijdens een Kamerdebat met staatssecretaris van Verkeer Tineke Huizinga (ChristenUnie). De bewindsvrouw besloot dat ook conducteurs die niet in zo'n team zitten geweld mogen blijven gebruiken tegen een passagier die zich misdraagt. Dan moeten zij wel de opleiding daartoe hebben gevolgd. Daarmee kwam ze FNV Bondgenoten tegemoet, die begin dit jaar dreigde met acties onder de conducteurs.

De NS liet vorige maand weten dat hoofdconducteurs die hun geweldsbevoegdheid willen behouden in staat worden gesteld om de aanvullende opleiding te volgen. Dat geldt ook voor nieuwe conducteurs. Maar volgens de bonden kan daarvoor door een structureel personeelstekort helemaal geen tijd voor worden vrijgemaakt. "Het gebeurt slechts mondjesmaat", zegt bestuurder Wim Eilert van VVMC, de bond die de meeste machinisten en conducteurs vertegenwoordigt.

In de nieuwe opzet moeten conducteurs een veiligheidsteam oproepen als ze dat nodig achten. Volgens de bonden zit zo'n team negen van de tien keer niet in de bewuste trein. Als zij zich bedreigd voelen, mogen NS-medewerkers overigens wel geweld blijven gebruiken. CDA en VVD vroegen zich tijdens het recente debat af of de mobiele teams wel altijd op tijd ter plekke kunnen zijn. Die twijfel wordt door CNV Spoor en VVMC volmondig gedeeld. "Passagiers zien liever gewoon een conducteur die daadkrachtig optreedt", zegt Eilert. Raddraaiers zouden gauw genoeg in de smiezen hebben dat zo'n team niet in de trein zit. "Wat dat betreft zijn onze leden loslopend wild."

De NS erkent dat een personeelstekort het oplossen van het tekort parten speelt. Het spoorwegbedrijf laat weten druk aan het werven te zijn. Ook daar plaatst Eilert vraagtekens bij, al geeft hij toe dat het lastig is om de vinger op de zere plek te leggen. "Aan de ene kant heb ik het idee dat er iets schort aan de manier van werven", zegt hij. "Maar aan de andere kant snap ik ook dat de baan aan populariteit heeft ingeboet."

De NS zegt later op de dag met een reactie te komen op de kritiek van de bonden.