Onderwijsraad: Tijd rijp voor digitalisering van lesmiddelen

De Onderwijsraad pleit voor meer ict in de klas. De Kamer is enthousiast. „Zo krijgen docenten hun vak weer terug."

Docenten moeten meer gebruik kunnen maken van rechtenvrij lesmateriaal, dat zij naar eigen inzicht kunnen aanpassen. Dat adviseert de Onderwijsraad in haar rapport aan de Tweede Kamer. De Kamer is enthousiast.

Computers, breedbandverbindingen en educatieve software zijn bijna niet meer weg te denken uit onderwijsinstellingen. Maar er is meer. Wat te denken van digitale informatie in tekst en beeld, computerprogramma’s voor instructie, games en digitale toetsen?

Als het aan de Onderwijsraad ligt gaan docenten daar in de toekomst massaal gebruik van maken. Op dit moment gebruikt 9 procent van de leraren in het primair en voortgezet onderwijs alleen digitale leermiddelen; 21 procent combineert het met de gedrukte variant, en een ruime meerderheid van 70 procent van de leraren houdt vast aan ’ouderwetse’ boeken.

Ondanks deze percentages is de bereidheid van leraren om zich te verdiepen in ict de laatste jaren toegenomen, signaleert de Onderwijsraad. En dus is de tijd rijp voor digitalisering van leermiddelen.

Ook de discussie over ’gratis’ lesboeken maakt het onderwerp volgens de adviesraad erg actueel. De overheid wil een betere marktwerking creëren in schoolboekenland door de bekostiging in handen van de scholen te leggen. Volgens de Onderwijsraad kan een school ook besluiten om zelf bestaand, digitaal materiaal op te zoeken en te arrangeren in plaats van automatisch te grijpen naar traditionele boeken. Vooral de SP ziet hier wel heil in. Het CDA noemt het „een alternatief voor de lange termijn”.

De Onderwijsraad pleit niet alleen voor digitale leermiddelen; ook moeten ze ’open’ zijn. Dit wil zeggen dat ze vrij beschikbaar en toegankelijk zijn, dat ze ontstaan door samenwerking van docenten en dat leraren als het ware kunnen shoppen in het beschikbare lesmateriaal.

Een ander voordeel is dat deze mogelijkheid tot het ontwikkelen van eigen lesmateriaal, het beroep van leraar aantrekkelijker maakt. Of zoals CDA-Kamerlid Biskop het formuleert: Dit helpt de emancipatie van de leraar. „Nu lopen veel leraren aan het handje van de Educatieve Uitgeverijen, die zulke dure boeken leveren dat je ze niet zomaar opzij legt. Met open leermiddelen kunnen docenten hun vak terugkrijgen”, stelt Biskop.

De Onderwijsraad is niet de eerste die pleit voor open leermiddelen. Eerder deze zomer hield Wiebe van der Worp, voorzitter van Stichting Vrijschrift, in Trouw al een pleidooi voor vrije schoolboeken.

Vrije boeken zijn lesboeken die in plaats van een copyright, een copyleft hebben. Dit betekent dat je de teksten mag kopiëren, zodat zoveel mogelijk mensen er gebruik van kunnen maken.

Van der Worp is dan ook verheugd over het rapport van de Onderwijsraad, maar ook hij heeft in de tussentijd niet stil gezeten, vertelt hij: „Binnenkort wordt er een vrij geschiedenisboek voor de onderbouw geleverd.”