Wereldweken

Een jaar heeft 52 weken en binnenkort zijn ze allemaal vergeven. Dan heeft iedere week een thema. Dan noteren we onze afspraken niet in week 19 of week 41, maar in de Week van de Smaak, de Week van het Oor, de Week van de Poëzie, de Week van de Liefde, de Week van de Psychiatrie, de Week van de Chronisch Zieken, de Week van de Soep of de Week van het Nestkastje.

Zojuist is, het kan u bij alle multimediale campagnegeweld nauwelijks zijn ontgaan, de Week van de Geschiedenis begonnen. Een groot raderwerk is hier in beweging gekomen, met toespraken van de premier en oud-premiers, met een minister die leuke onderwijsclips in ontvangst neemt, met een tentoonstelling van de Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief, met televisieseries, films en boeken en met een site – www.verledenvannederland.nl – waar ook provinciale activiteiten en een ’webexpo’ zijn terug te vinden.

Je krijgt de indruk dat het om een project van nationaal belang gaat. Het lijkt, als ik me een overdreven beeldspraak mag veroorloven, een reddingslijn die vanaf de vaste wal wordt uitgeworpen naar drenkelingen die in de maalstroom van de globalisering dreigen te verdwijnen. Die drenkelingen, dat zijn wij, wij Nederlanders. Wij zijn het die op drift geraakt zijn, losgeslagen van onze ankers, van onze zuilen, van onze agrarische tradities, van beroepen die overgingen van vader op zoon, van morele overtuigingen van kerk en geloof.

We hebben, hoorde ik Hans Goedkoop – televisievoorganger in de geschiedenisverkondiging – deze week zeggen, beroepen met Engelse namen gekozen die een generatie geleden nog niet eens bestonden en het is waar, ik hoor het elke ochtend in die Radio 1-spotjes als men HR managers aanbiedt en specialisten in outsourcing, en supply chain operators, of iets raadselachtigs roept als ’together free your energies’. We zijn thuisloze wereldburgers geworden, ons geld staat op een bank in IJsland, patrouille lopen doen we in Afghanistan en oud worden we in Spanje. Ons verleden is ons laatste thuis, we noemen het als enige land in de wereld ’vaderlandse geschiedenis’.

Want daarover gaat het deze week, het Nederlandse verleden. Je kunt het bezoeken op de eerste verdieping van de Koninklijke Bibliotheek. In vitrines die op schrijnen lijken rusten, in een streng geklimatiseerde zaal met een nachtblauwe vloer, de getuigschriften van de levensloop van onze delta, gekoesterd in een zacht, beschermend licht. Oorkondes, met zwierige hand gesigneerde verdragen, ingekleurde kaarten en roerende prenten, maar ook tijdschriften over de dood van Pim Fortuyn, liggen in die schrijnen voor zich uit te canoniseren.

Je snapt het wel, die multimediaal gestuurde blik terug in het eigen familiealbum. Maar tegelijkertijd is buiten een storm opgestoken, in Amerika, in IJsland, oostwaarts trekkend, en zijn de Weken van de Wereld volop losgebroken.