De scholier is gedoemd te mislukken

weblog Mijn toetsweek komt er weer aan. Dat betekent stress en veel leren, en volgens veel leraren doen we dit allemaal op het laatste moment.

Dit bleek bijvoorbeeld toen ik aan mijn schoolleider vroeg waarom we de laatste middag voor de toetsweek geen studieverlof krijgen. “Jullie moeten maar leren meer discipline te krijgen”. En toen ik hierover sprak met een klasgenoot (tweemaal blijven zitten): “Ik vind het gewoon nooit belangrijk genoeg om te leren, dus deed ik dat alleen de avond ervoor”.

Maar kunnen we dan echt niet plannen, disciplinair zijn en vooruit leren? Is de scholier van nu gedoemd om te falen, zeker bij toetsweken? En is dit meer zo dan ‘vroeger’? Ik denk zeker dat er een groep leerlingen is die hier erg veel moeite mee heeft. Het is ook goed mogelijk dat deze groep steeds groter aan het worden is, door culturele verschijnselen. Zo hebben ‘we’ veel meer afleiding, zeker op het digitale vlak.

Alleen wat wel op te merken valt, is dat dit beeld vaak sterk overdreven wordt. Zo is er zeker een grote groep scholieren die wél goed plant, goed leert, of het in ieder geval tracht – en niet alleen bij mij in de vijfde klas. Dikwijls kom ik leerlingen tegen die school een stuk serieuzer nemen dan het beeld is van die gemiddelde scholier.

We zijn echt niet gedoemd te mislukken, maar laten we niet te positief blijven. Er is veel vooruitgang te boeken, en hier ligt een grote taak bij de scholen en overheid. Veel vakbekwame docenten zitten nog teveel met hun hoofd enkele decennia terug en blijven op een ouderwetse, en voor veel scholieren als saai ervaren manier lesgeven. De leerling moet geïnspireerd worden door die docent, moet het idee hebben dat hij ergens voor leert. En dit mag best een strenge docent zijn, als hij voldoende gezag heeft kan hij respect verdienen bij de klas. Dan komt die discipline vanzelf.

En het onderwijs hoeft heus niet alleen maar ‘leuk’ te zijn daarvoor; het mag soms ook best wat zwaarder of harder, als die docent het maar goed weet te brengen. Want wat hebben we het toch moeilijk, met alles wat op ons afkomt, alle keuzes die we moeten maken en alle sociale prikkels waar we op moeten reageren - als we het beeld tenminste mogen geloven. Dus, school, creëer duidelijkheid, geef ons de kans en stimuleer ons! Want we willen het echt wel, althans, de meeste scholieren dan‿