Pillenfabrikanten geven de namen van hun medisch adviseurs niet prijs

Fabrikanten van geneesmiddelen willen niet kwijt welke artsen zij inhuren voor adviezen over nieuwe medicijnen.

Farmaceutische bedrijven in Nederland geven vooralsnog geen informatie over artsen en medische wetenschappers in hun adviesraden.

Gezonde Scepsis, een initiatief van het instituut voor verantwoord medicijngebruik in Utrecht, vroeg aan veertien grote producenten van geneesmiddelen om de samenstelling van de medische adviesraden van vijftig geneesmiddelen openbaar te maken. Acht bedrijven hebben gereageerd. Zij weigeren op het verzoek in te gaan.

In de adviesraden voor geneesmiddelen wordt met medische experts overlegd over – meestal nieuwe – geneesmiddelen. Farmaceutische bedrijven benaderen vooral opinieleiders uit de medische praktijk voor deelname. Zij krijgen daarvoor betaald, veelal enkele honderden euro’s per bijeenkomst.

Volgens ingewijden wordt er in de adviesraden niet alleen over medisch-inhoudelijke zaken gesproken, maar ook over marketing, zoals positionering van nieuwe middelen.

De namen van adviseurs moeten bekend zijn, vindt Gezonde Scepsis. „Van gezaghebbende personen op medisch of farmaceutisch gebied moeten patiënten kunnen nagaan of zij door de industrie betaald worden voor hun adviezen.”

Gezonde Scepsis verwijst naar minister Klink (volksgezondheid) die in mei in een interview met Trouw stelde dat farmaceutische bedrijven hun financiële relaties openbaar moeten maken. „Vrijwaring van beïnvloeding is van het grootste belang”, aldus Klink. „Transparantie over financiële verwevenheid is een eerste vereiste.”

De minister zei dat hij het liefst met een wet openbaarmaking wil afdwingen. Maar hij wil eerst nog met de branche overleggen. Volgens Gezonde Scepsis moet Klink niet te lang wachten op zelfregulering. „Die zal een vertragend effect hebben en waarschijnlijk minder opleveren. In de VS was ook wetgeving nodig om tot transparantie te komen.”

De bedrijven die reageerden op het verzoek tot openbaarmaking zeggen dat ook zij hechten aan transparantie, maar ze verwijzen tegelijk naar privacyregels. In de huidige contracten met de adviseurs staat vaak geen bepaling over openbaarheid.

Volgens farmaceutisch bedrijf Pfizer wordt er wereldwijd gewerkt aan openbaarmaking van de gegevens. Het bedrijf wacht op de uitkomsten van overleg tussen Klink en de geneesmiddelenbranche. Pfizer vindt dat een eventuele openbaarmakingsafspraak breed zou moeten worden ingevoerd. Ook relaties van artsen met bijvoorbeeld zorgverzekeraars moeten er onder vallen, aldus de fabrikant.