Invloed van waterschapskiezer onzichtbaar in nieuwe besturen

De kiezer moest het voor het zeggen krijgen in de waterschappen. Dat is mislukt: gevestigde belangen domineren de nieuw gevormde besturen.

Waterschappen waren van oudsher gesloten bolwerken, waar vertegenwoordigers van boeren en bedrijfsleven de dienst uitmaakten. En dat blijven ze, ook nu politieke partijen hun intrede hebben gedaan in het waterschapsbestuur. De nieuwe waterbesturen worden namelijk gedomineerd door niet-gekozen politici. Dat blijkt uit een rondgang van Trouw.

Afgelopen november werden voor het eerst landelijke waterschapsverkiezingen gehouden. Daarbij mochten, ook voor het eerst, politieke partijen meedoen, zodat mensen een idee hadden op wie ze eigenlijk stemden.

Bij die verkiezingen werden de Algemene Besturen van de waterschappen gekozen, een soort gemeenteraden. De afgelopen maanden hebben die onderhandeld over wie de ’wethouders’ van de waterschappen worden, die zitting nemen in het Dagelijks Bestuur.

De nieuwe ecologische partij Water Natuurlijk behaalde bij de verkiezingen de meeste stemmen. Toch levert Water Natuurlijk hooguit een wethouder per waterschap. De zetels die bij de verkiezingen werden gewonnen, blijken niet de doorslag te hebben gegeven bij de onderhandelingen over de nieuwe colleges. Elk waterschap kent namelijk ook een aantal ’geborgde zetels’, die bij voorbaat worden toegewezen aan gevestigde belangen. Verreweg de meeste van die zetels gingen naar vertegenwoordigers van landbouw en bedrijfsleven. Daarnaast zijn er een paar voor natuurbeschermers.

Naar nu blijkt, zijn de ’geborgde zetels’ oververtegenwoordigd in de nieuw gevormde Dagelijkse Besturen. Van de in totaal 119 waterbestuurders zijn 45 afkomstig uit de groep geborgde zetels. Op gepaste afstand volgt het CDA, dat 20 zetels bezet in de Dagelijkse Besturen.

Water Natuurlijk moet genoegen nemen met 18 bestuurders. Dan volgen de PvdA (10 bestuurders), de VVD (8), De SGP en ChristenUnie (samen 5), Werk aan Water (2) en de Algemene Waterschapspartij (1). Lokale partijen sleepten in totaal 10 zetels in de wacht.

Over het algemeen zijn de colleges niet heel gepolitiseerd: in de meeste waterschappen vormen ze een getrouwe afspiegeling van alle partijen.