Nieuwe leerplicht houdt jongeren langer op school

Nieuwe regels die jongeren langer op school moeten houden, lijken te werken. Maar voor sommigen ligt de lat te hoog.

Enkele duizenden jongeren gaan langer naar school nu de regels op het gebied van de leerplicht veranderd zijn. Dat maakte staatssecretaris Van Bijsterveldt gisteren, op de dag van de leerplicht, bekend.

Het aantal 17-jarigen dat nog onderwijs volgt, ligt dit schooljaar vijfduizend hoger dan vorig jaar. Die groei is grotendeels het gevolg van veranderde regels. Sinds augustus 2007 zijn jongeren verplicht tot hun achttiende naar school te gaan, tenzij ze al een diploma van vwo, havo of mbo-niveau 2 op zak hebben. Vroeger waren jongeren slechts tot hun zestiende volledig leerplichtig; daarna gold nog een gedeeltelijke leerplicht, maar die stelde in de praktijk weinig voor.

De regering ziet een vwo-, havo- of mbo-2-diploma, de zogeheten startkwalificatie, als een minimumvereiste voor een succesvolle loopbaan. Jongeren met die startkwalificatie maken meer kans op werk en komen veel minder vaak met de politie in aanraking.

De verplichting om zo’n diploma te halen, werpt nu al de eerste vruchten af, blijkt uit tussentijds onderzoek. De komende jaren valt te verwachten dat het aantal 17-jarigen – en daarna uiteraard ook het aantal 18-jarigen – dat naar school gaat met ongeveer tienduizend groeit. Die extra jongeren komen vooral terecht in het mbo.

In die prognose is de economische neergang buiten beschouwing gelaten; alom wordt verwacht dat jongeren daardoor minder snel van school gaan en werk zoeken.

„De kwalificatieplicht pakt positief uit voor grote groepen jongeren”, concludeert onderzoeker Ton Eimers, die de tussentijdse evaluatie uitvoerde. „Die moet dus ook strikt gehandhaafd worden. Daardoor gaan jongeren langer naar school en halen ze een hoger diploma.”

Maar van scholen en bedrijven kreeg Eimers ook een waarschuwing te horen: niet elke jongere is in staat het vereiste minimale diploma te halen. Sommigen slagen er door persoonlijke problemen niet in zo’n diploma te halen, anderen hebben er de hersens niet voor.

„Voor zulke individuele gevallen moeten scholen en leerplichtambtenaren uitzonderingen maken”, stelt Eimers. „Deze jongeren kunnen op andere manieren geholpen worden aan een plek die bij hen past.”