’Dit is ernstig genoeg om de positie van de VVD te wijzigen’

In de Eerste Kamer helpt de VVD mogelijk het initiatief om een onderzoek te doen naar de achtergronden van het besluit om de Amerikaans-Britse inval in Irak politiek te steunen. Maar ook in de Tweede Kamer is het standpunt van de liberale defensiewoordvoerder Hans van Baalen in beweging. Hij vindt het achterhouden van een advies, waarin stond dat het volkenrecht geen invasie toestond, voor de toenmalige minister van buitenlandse zaken Jaap de Hoop Scheffer een ernstige zaak.

U sluit niet langer een parlementaire enquête uit. Verandert het niet voorleggen van een memorandum aan de minster zo fundamenteel uw visie?

„We hebben als VVD-fractie steeds gezegd dat we geen behoefte hadden aan een onderzoek. Alleen als er nieuwe feiten naar boven zouden komen, sloten we dat niet uit. Als bijvoorbeeld zou blijken dat Nederland in het geheim de Amerikanen en de Britten geholpen heeft bij de voorbereidingen van de inval, zoiets.

„Ik vind wat NRC Handelsbladnu boven tafel heeft gehaald dermate ernstig, dat ik een onderzoek niet langer uitsluit. Alles zal afhangen van de antwoorden op mijn schriftelijke vragen en dan van de collega’s Van Bommel (SP) en Pechtold (D66).”

Een buitenstaander zou kunnen denken dat u een aanleiding zocht om uw positie te veranderen. U zit in een lastig parket, omdat uw VVD-collega’s in de Eerste Kamer wel een onderzoek overwegen.

„Met alle respect, maar wat een onzin. Onze collega’s in de Eerste Kamer vinden dat er maar mist blijft hangen. Wij hebben een andere positie. En denkt u nu werkelijk dat het voor ons een leuke enquête zou worden? VVD-politici als Korthals en Kamp zullen ook onder ede moeten worden gehoord over hun rol als minister. Dit is niet een feestje voor de oppositie.”

Maar wat is er nu helemaal gebeurd? Er is een advies met een mening – die al door velen werd geventileerd, ook door juristen als oud-minister van buitenlandse zaken Kooijmans – bij De Hoop Scheffer weggehouden. Dat is alles.

„Het kan heel goed dat een secretaris-generaal zegt dat een stuk niet door naar de minister hoeft. Daar gaat het ook niet om. In dit stuk ging het om het hart van de destijds te maken afweging. En ik kan me voorstellen dat dat stuk uiteindelijk niet bij de minister komt, maar dat kan mijns inziens alleen als de minister wel over de inhoud uitgebreid gebrieft is.”

„Mocht uit de antwoorden van minister Verhagen straks blijken dat ook dat niet is gebeurd, dan hebben we echt een probleem en zal ik mijn fractie adviseren mee te doen aan een parlementaire enquête.”