Kabinet moet over missies van het leger helder zijn en met één mond spreken

Over een eventuele nieuwe militaire missie in Afghanistan moet het kabinet voortaan met één mond spreken. Deze verstandige boodschap hebben de coalitiepartijen CDA, PvdA en ChristenUnie gisteren aan de betrokken ministers meegegeven. Hoewel ze constateerden dat minister Van Middelkoop van defensie onhandig is geweest in zijn contacten met de media, kijken ze ook premier Balkenende en minister Verhagen (buitenlandse zaken) aan op de mist die is ontstaan over de Nederlandse betrokkenheid bij de Navo-operaties in Afghanistan na 2010.

Welbeschouwd moet vooral de premier zich deze boodschap aantrekken. Het is in het bijzonder zijn taak over de eenheid van het kabinetsbeleid te waken. Dat luistert extra nauw als het gaat over de uitzending van militairen. Het maakt op onze troepen in Afghanistan een belabberde indruk dat er in politiek Den Haag druk wordt gespeculeerd over wat er over twee jaar zal gebeuren, terwijl zij nog bezig zijn de kastanjes uit het vuur te halen en nog bijna twee moeilijke jaren voor de boeg hebben. Onduidelijkheid is ook niet goed voor het draagvlak van deze missies in de samenleving.

Kabinet en Kamer hebben eind 2007 afgesproken dat Nederland in augustus 2010 zijn rol als leidende natie bij de NAVO-operatie in Uruzgan zal beëindigen. Die afspraak liet van begin af aan ruimte om na 2010 op welke wijze ook elders in Afghanistan taken te vervullen, zij het dat daar altijd een nieuw besluit voor nodig is dat de instemming behoeft van de Kamer. Dat geeft eens temeer aan hoe onnodig speculaties daarover thans zijn en hoe onverstandig het van ministers is daartoe aanleiding te geven.

Als verzachtende omstandigheid geldt dat in de digitale mediademocratie steeds moeilijker wordt nuances over te brengen en misverstanden te voorkomen. Dat dwingt ministers er al bijna toe elke onbevangenheid te laten varen en elk risico in het contact met de media te vermijden. Daarmee is het onhandige optreden van minister Van Middelkoop tegenover De Telegraaf niet goedgepraat. Hij heeft daarvoor zijn excuses gemaakt en verklaard dat sprake was ’een vergissing’. De Kamerleden hielden hem voor dat hij daarmee hoe dan ook veel onrust heeft veroorzaakt, die de samenleving het onbehaaglijke gevoel geeft dat Nederland ’een oorlog wordt in gerommeld’.

Het is best dat Van Middelkoop nog een kopje koffie met De Telegraaf gaat drinken, zoals hij zei, maar de samenleving verlangt van het kabinet op dit vlak klare wijn.