De verrassende kant van molens

De Nationale Molen- en Gemalendag wordt evenals de laatste jaren een heel ‘wiekend’ gehouden, en wel op zaterdag 8 en zondag 9 mei.

Meer dan de helft van alle molens in Nederland is voor deze gelegenheid, de 38ste molendag inmiddels, opengesteld en ook bij vele gemalen staan de deuren open voor het publiek.

De Nationale Molen- en Gemalendag laat dit jaar zien dat molens vele verassende kanten hebben. Bij vrijwel elke molen of gemaal is een feestelijk programma samengesteld, variërend van kunstzinnige tot culinaire en van inspannende tot ontspannende activiteiten.

Voor de hele familie zijn er talloze bezigheden in en rond de molen of het gemaal georganiseerd. Zo kan men een traditioneel recept uit Iran of IJsland proeven of zich laten verrassen met een rondleiding in het Frans of Twents. Bourgondische types kunnen zich laten verwennen met een molenbiertje. Ook zijn er molenmarkten voor 'eerlijke inkopen', terwijl kinderen molentjes kunnen maken van een speciaal ontwikkeld bouwpakket.

Molenaars en machinisten leiden de bezoekers rond en vertellen over de oude- en nieuwe technieken. De machtige werktuigen die gebruik maken van wind- en waterkracht spreken nog steeds tot ieders verbeelding. Het is fascinerend om te zien hoe met deze natuurkrachten wordt gezaagd, hoe graan tot meel wordt gemalen, olie voor lampen uit zaden wordt geperst, verf wordt gemaakt of hoe papier wordt gefabriceerd. Ook zijn molens in onze lage en waterrijke landen essentieel geweest voor het droogmalen van meren en het reguleren van de waterhuishouding van ons land.

Als gevolg van de technische ontwikkeling verdwenen veel molens vanaf het eind van de 19e eeuw. Deze stoom-, diesel- en elektrische gemalen namen de rol van veel watermolens over. Ook veel van deze oude gemalen werden ingehaald door de technische vooruitgang en verdwenen. Er zijn echter toch nog wel enige exemplaren bewaard gebleven en gerestaureerd. Ook die zijn te zien tijdens Nationale Molen- en Gemalendag.

Let bij molens op de blauwe wimpel, die wappert als deze te bezoeken is. Ook als de wieken of waterraderen rondgaan, is de molen in de meeste gevallen voor publiek opengesteld.

Op www.nationalemolenengemalendag.nl is een overzicht te zien van de molens en gemalen bij u in de buurt. Meer informatie staat op www.molens.nl en op www.gemalen.nl.

Zie voor meer erfgoed de erfgoedkaart van Trouw in de Buurt.