Volgens onlinemarketeer Wendy Appel zijn goede doelen zich steeds meer bewust van het belang van een toegankelijke website. Op het gebied van veiligheid kan er nog wel wat verbeterd worden, vindt ze.

De website is voor veel goede doelen verreweg het meest effectieve hulpmiddel om in contact te komen met (nieuwe) donateurs. "Veel consumenten bereik je alleen nog via internet", zegt Dirk Driessen, directeur van OnlineResults (www.onlineresults.nl) in Amersfoort.

Zijn bureau, gespecialiseerd in marketing via websites, bekeek op verzoek van Trouw top 50 de kwaliteit van ruim zeventig websites van goede doelen. Een goed doel is doelloos zonder website, vindt Driessen.

Vooral de kleinere en middelgrote goede doelen hebben nog een slag te slaan als het gaat om vindbaarheid op het internet, zegt onlinemarketeer Wendy Appel. "Je ziet dat bij goede doelen de focus begint te verschuiven naar de vindbaarheid. Er zijn veel meer kapers op de kust. Het belang voor een organisatie om in een zoekmachine goed naar voren te komen, neemt toe."

Grote, gevestigde goede doelen hebben weinig problemen op het web. Hartstichting, Warchild en KWF Kankerbestrijding zijn zo gevonden. "Grote doelen kunnen leunen op hun bekendheid", zegt Appel. "De middengroep, die minder bekend is, doet merkbaar zijn best om beter in de zoekmachines te scoren. Ook in de social media zijn goede doelen de laatste tijd veel actiever.''

Wendy Appel vergeleek drie jaar geleden de websites van twaalf bekende goede doelen met elkaar. Goede doelen laten kansen liggen, concludeerde ze in 2008 na die scan. Ze beoordeelde de websites op vindbaarheid, betrouwbaarheid en gebruiksvriendelijkheid. De site van KWF Kankerbestrijding kwam op die drie criteria als beste uit de bus, gevolgd door de sites van de Reumastichting en Nierstichting.

De websites van het Astma Fonds en de stichting Spieren voor Spieren eindigden in 2008 als laatsten. De site van het Astma Fonds was te ingewikkeld en te onrustig, die van de spierclub maakte gebruik van een slechts leesbaar lettertype.

Er is de afgelopen drie jaar wel wat verbeterd, zegt Wendy Appel. Goede doelen zijn zich bewust van het grote belang van een heldere, toegankelijke en ook veilige website. Maar bij de veiligheid zijn nog wel wat kanttekeningen te maken.

Volgens Appel komt het nog te vaak voor dat potentiële gevers op onbeveiligde webpagina's wordt gevraagd een financiële bijdrage te leveren. "Je ziet toch nog geregeld dat donateurs op de website een machtigingsformulier moeten invullen op een open, onbeveiligde pagina. Die donateurs verstrekken dan persoonlijke informatie, zoals rekeningnummers of creditcardnummers via een onveilige verbinding. Dit komt vooral voor bij niet-kapitaalkrachtige goede doelen, die geen geld hebben om een vrij kostbare beveiligde betalingsmodule aan te schaffen. Maar dan moet je de donateur andere mogelijkheden bieden: een terugbel-formulier, of een overboeking via de bank. Onbeveiligd betalen kan echt niet meer."

Onveilige situaties bij het betalen van bijdragen kan de reputatie van een goed doel aantasten, zegt Dirk Driessen van OnlineResults. "Als het een keer mis gaat met die betalingen, dan kun je zomaar je vertrouwen als goed doel kwijtraken."

Wendy Appel vindt de website van het Koninklijk Nederlands Blindengeleidehonden Fonds (www.geleidehond.nl) een voorbeeld van een uitstekende goede doelensite. "De site is buitengewoon goed vindbaar en wat ik zo leuk vind is dat niet alleen donateurs er terecht kunnen. Ook als je op zoek bent naar een geleidehond, kun je er informatie vinden. Er zit een knop op waarmee je de inhoud van de site kunt laten voorlezen. Het is een hele eenvoudige site die goed presteert: met korte teksten en simpele banners worden bezoekers uitgelokt tot actie."

Websites slagen er soms niet in om snel aan bezoekers duidelijk te maken wat de bedoeling is. "Als je dat niet lukt, zijn mensen in één klik weer verdwenen. Dan schiet je je doel voorbij."

Tien websites die hoog scoren
Dit zijn de tien best scorende sites. Niet alle sites van de 150 goede doelen uit de drie Top 50's zijn bekeken. Het betreft hier alleen de 73 sites van organisaties die in punten gelijk scoorden met anderen.

1.Koninklijk Nederlands Blindengeleidehonden Fonds 75

2. Dark & Light73

3. Leprastichting72

4. Edukans71

5. Oxfam Novib71

6. Gids Foundation East-West69

7.Projecten Zuid-Afrika68

8.CCO67

9.Hersenstichting Nederland66

10.Unicef Nederland66

Betrouwbaar, vindbaar, gebruiksvriendelijk
Voor de drie Top 50's van Trouw beoordeelde het bedrijf OnlineResults in Amersfoort de kwaliteit van de website van 73 Nederlandse goede doelen.

OnlineResults, gespecialiseerd in marketing via websites, toetste op verzoek van Trouw de websites van goede doelen die met een gelijk aantal punten in een van de drie Top 50's hadden gescoord. Alleen de websites van goede doelen met een gelijk eindtotaal zijn met elkaar vergeleken. Dat konden er twee zijn, soms drie, een enkele keer vier of vijf en één keer acht.

De uitslag van die website-vergelijking was bepalend voor de uiteindelijke plaats op de ranglijst. Dat is gedaan om te voorkomen dat er bijvoorbeeld vier goede doelen op plek 10 eindigden, of drie op plaats 28. Vorig jaar, bij de eerste Trouw Top 50 van goede doelen was dat wel het geval, waardoor de Top 50 uiteindelijk uit slechts 25 posities bestond. Dat wilden we dit jaar vermijden.

In alle gevallen, op één na, ging het bij de gelijk eindigende goede doelen om posities onder de top 3 in de ranglijst. Alleen bij de Top 50 internationale hulp bereikten drie organisaties met een gelijk aantal punten de eerste plaats: de Stichting Dark & Light, Oxfam Novib en Projecten Zuid-Afrika.

Deze drie internationaal werkende goede doelen doen voor elkaar niet onder: ze hebben hun organisatie zo opgezet dat hun werk een grote kans biedt op impact bij de doelgroepen. Ze zijn maximaal transparant en ze werken samen met andere organisaties.

De analyse van de websites leidde uiteindelijk tot de definitieve uitslag: Dark & Light kwam op 1, gevolgd door Oxfam Novib en Projecten Zuid-Afrika. Maar ook in de kwaliteit van de websites van deze drie organisaties was er maar heel weinig verschil.

OnlineResults heeft de websites beoordeeld op zeven onderdelen:

Bijvoorbeeld: is er een veilige manier om via de site betalen? Is de privacy gewaarborgd?

Is de organisatie makkelijk te vinden - ook als je de naam niet precies weet? Maar ook: wordt op de homepage direct duidelijk welk belang een donateur heeft bij het steunen van het goede doel?

Is de website overzichtelijk en goed te doorzoeken?

Past de toon van de site bij de doelgroep? Zijn de teksten helder en eenduidig?

Is de website snel genoeg? Is de site toegankelijk voor mensen met een beperking, zoals slechtzienden en slechthorenden? Werkt de site goed met alle gangbare browsers?

Zijn er hyperlinks naar belangrijke informatie? Zijn er meerdere mogelijkheden om contact op te nemen? Is de website geschikt gemaakt voor smartphones en tablets?

Kan via de website worden aangehaakt bij social media, zoals Twitter en Facebook? Wordt er ook online op de social media gereageerd door de organisatie? Is er op de site informatie te vinden over hoe anderen tegen het goede doel aankijken?

In totaal kon een website maximaal 84 punten scoren. De beste scorende organisaties kwamen daar dicht bij in de buurt. Van de 73 goede doelen die door OnlineResults zijn bekeken scoorde de website van het Koninklijk Nederlands Blindengeleidehonden Fonds met 75 punten het best, gevolgd door de site van Dark & Light, koploper van de Top 50 internationale hulp.

Veertien goede doelen verdwenen uit de top

In de drie Top 50's van Trouw komt een aantal goede doelenorganisaties niet voor, die vorig jaar nog wel een plaats op de ranglijst hadden. Dit is in hoofdzaak het gevolg van een veel groter aantal goede doelen dat heeft meegedongen, achthonderd ditmaal. Vorig jaar deden bijna 150 organisaties mee.

Het verschil is deels ook verklaarbaar door een striktere uitleg van de lijst met vragen die aan de deelnemende goede doelen is voorgelegd. Als een goed doel bij de Top 50 van vorig jaar 'enigszins' aan een bepaalde voorwaarde in de lijst voldeed, werd dat antwoord geaccepteerd. Dit jaar zijn alleen punten gegeven als op de sluitdatum, 22 juli 2011, volledig aan een voorwaarde was voldaan. Veertien goede doelenorganisaties zijn door die scherpere beoordeling en door het grotere deelnemersveld buiten de Top 50's gevallen.