Erasmus of Calvijn: onze helden stinken

Leve de helden! Leve Luther of Calvijn! De islam heeft een Voltaire nodig! Erasmus, dat is onze nationale humanist! Helaas, onze helden stinken.

Toen Ayaan Hirsi Ali in het begin van ons millennium de moslims in het Westen vanaf papier toesprak, begon het bij mij een beetje te knagen. Moslims hebben een Voltaire nodig, zei de dappere vrouw die toen nog onderdak had bij de PvdA.

Verlichting, u weet wel.

Daar is toch niets mis mee? Nou nee, maar ik dacht meteen: waarom hebben moslims een Voltaire nodig? Die hebben toch al genoeg antisemieten in de gelederen?

Voltaire heeft dat gemeen met andere grootheden die de laatste jaren met een comeback bezig zijn. Luther is in dezelfde context als Voltaire al eens van stal gehaald, Calvijn is naamgever van duur ondergoed, chocola en een factor. En voor wie de balen heeft van al die religieuze peers is er altijd nog de grote humanist Erasmus. Zo hij de Beste Koop is, dan toch nog altijd een Goede Keus, om het met de Consumentenbond te zeggen.

Ik vraag me inmiddels twee zaken af. Waarom hoor ik zelden iets over Voltaire's en Erasmus' Jodenbejegening, en wel over die van Luther (de Reformator heeft, eerlijk is eerlijk, een beroerde staat van dienst)?

Tweede punt: Welke held uit vervlogen dagen is wel helemaal fris, modern geknipt en geschoren? Hield van homo's, vrouwen 'en getinte medemensen' ?

Of moeten we de Oude Helden maar helemaal afschaffen, en onze adoratie richten op eigentijdse voorbeelden? Jan Peter? Ratzinger? Of de onvermijdelijke Obama, zolang het duurt?