Door Hinke Hamer

Het is geen gewoon landgoed, het landgoed van Vilsteren. Het lijkt in niets op wat de meeste mensen zich voorstellen bij een landgoed, namelijk een monumentaal landhuis omringd door landerijen, een buitenplaats en een strak ingerichte tuin. Dit landgoed heeft meer weg van een openluchtmuseum. Of van een natuurlijke speeltuin, met zijn heuvels, doorkijkjes en zithoekjes. Of het soort plek waar mensen zich terugtrekken om te schrijven of te mijmeren, als het tenminste maar niet zo koud was.

Het particuliere landgoed Vilsteren, van ruim duizend hectare groot, is vanaf het begin van de achttiende eeuw in handen geweest van drie verschillende families, die het openluchtmuseum - "in de meest dynamische zin des woords", benadrukt rentmeester Hugo Vernhout - steeds iets verder uitbreidden. Met een park, een herberg, een molen.

In 1810 gaf de toenmalige eigenaar aan landschapsarchitect Georg Anton Blom de opdracht om het gebied opnieuw in te richten. De architect baseerde zich in zijn ontwerp op de Engelse landschapsstijl, die wordt gekenmerkt door variatie, en die verwondering en verrassing moet oproepen: Niemand weet wat hem na de volgende bocht te wachten staat. En ook door schoonheid: Geen nuttige paaltjes die de weg moeten wijzen, geen onnodige, praktische ingrepen, alleen ingrepen die het landschap mooier maken. Want, zegt rentmeester Vernhout: "Ik voorzie mijn huis, een Rijksmonument, ook niet van Velux-kozijnen."

Toen architect Blom het landgoed Vilsteren ontwierp, verwerkte hij daarin levenslessen voor zijn broodheer. Hij bedacht follies (van het Engelse 'dwaasheid'): Plekken die meer leuk dan nuttig zijn, waar de landschapseigenaar kon neerstrijken om tot rust te komen en na te denken.

De 'kurkentrekker' is zo'n folly. Het is een heuvel waar we al cirkelend naar boven wandelen om daar op een bankje te zitten, een mandarijn te pellen en van bovenaf te staren naar een dode arm van de Vecht. Alsof we door een raampje kijken naar het pastelkleurige schilderijtje voor ons. Opdracht van de landschapsarchitect aan de landgoedeigenaar: 'Kijk eens verder dan je neus lang is. Laat je niet beperken door je eigen grenzen.'

Het is maar een klein stukje lopen tot de volgende folly, de theekoepel. Opnieuw is het of we een schilderijtje zien, nu eentje met een molen, een kerk, een koe en zo nu en dan een passerende wandelaar.

In de theekoepel ligt een bundel. In de verheugende veronderstelling dat een vermaard schrijver hier zijn aantekeningen heeft laten liggen, openen we het boekje, om dan te ontdekken dat de bundel in de theekoepel thuishoort. Door 'Henk de Wandelaar' - niemand weet wie hij is, maar hij legt overal boekjes neer - worden we aangemoedigd om er een gedicht in te schrijven. Zoals ook onze voorgangers deden, zien we. Moet het echt, vragen we ons af, of mogen we ook gewoon van het schilderijtje voor ons genieten, fantaserend over het zuivere, ongecompliceerde landleven, als tegenhanger van het stedelijk leven, zo vol van kwaad en zedelijk verderf?

Over slingerpaadjes en langs drie- en viersprongen, komen we dan uit bij een kluizenaarshut, volgens de filosofie van architect Blom een meditatiepunt. Het is een wel heel romantisch poppenhuis, met houten meubeltjes, een hartje boven de voordeur en nog net geen dak van snoepjes. Opdracht van de landschapsarchitect aan de landgoedeigenaar was hier om te reflecteren op goede en slechte tijden, en in slechte tijden een voorbeeld te nemen aan de rododendrons in het dal dat zich voor hem uitstrekt, die, ondanks het gebrek aan licht en de slechte omstandigheden waarmee ze te maken hebben, toch tot bloei komen.

Ook hier ligt weer een boek klaar voor overdenkingen en een enkel gedicht. We hebben al zoveel gemijmerd en overdacht dat we nu wel eens willen weten wat de wandelaars die ons voorgingen, opschreven.

We kunnen niet anders dan concluderen dat Vilsteren's publiek divers is en dat de ene wandelaar een wat zwaarder gemoed heeft dan de andere.

"Wie zich met vreugd' en aandacht wijdt

aan noodgedwongen bezigheid

die is, eer hij 't beseft weer klaar

en 't resultaat is wonderbaar", schrijft Ine. En Joshua schrijft: "Leuke plek hier, veel groen!"

Omdat Landgoed Vilsteren één van de mooiste plekken in Nederland is, waar de Engelse landschapsstijl zo consequent is toegepast. Voor zowel volwassenen als voor kinderen is het er aangenaam.

De route 'De Engelse Landschapsstijl' voert over 3,9 kilometer over Landgoed Vilsteren. De routebeschrijving is in ruil voor een kleine donatie verkrijgbaar bij het Landgoedcentrum. U heeft daar de keuze uit vijf wandelingen in de omgeving. Het is ook mogelijk om excursies of lezingen door de landgoeddirecteur-rentmeester te boeken (www.landgoed-vilsteren.nl).

De route begint en eindigt bij het Landgoedcentrum (Vilsterse Allee 1d, Vilsteren). Het beste kunt u bij hotel Moorivier (Oude Oever 10, Dalfsen) aan de wandeling beginnen. Het is van daaruit een klein kwartiertje lopen, langs de oude oever van de Vecht, naar het beginpunt.

Hotel Mooirivier bereikt u door vanaf het NS-station in Dalfsen bus 167 te nemen, richting Ommen.

Herberg de Klomp op Landgoed Vilsteren heeft een mooi terras, goede wijn en een fijne open haard (Vilsterseweg 10, Vilsteren).

Overnachten is fijn in hotel Mooirivier. Het hotel heeft maatschappelijk verantwoord ondernemen hoog in het vaandel staan. In het restaurant wordt bijna uitsluitend gekookt met biologische streekproducten.

Volgend weekend (vrijdag 25 tot maandag 28 november) organiseert hotel Mooirivier een Wild Weekend, dat in het teken staat van wildgerechten. Het Wild-arrangement bestaat uit een ontvangst met een welkomstdrankje, een viergangen wild-menu met wijnarrangement, een overnachting en een uitgebreid ontbijtbuffet voor € 109.50 pp.

Reserveren op www.mooirivier.nl Als u bij uw reservering laat weten dat u Trouw-lezer bent, ligt er een leuk presentje voor u klaar.

Adres: Vilsteren

Categorie: Natuurwandeling

Trefwoorden: Landgoed Vilsteren