Wandelen door de groene enclave tussen Rijnmond, Randstad en Westland. Midden-Delfland, het land van weiland en trekschuit, het land van de dichter Poot, het land dat gespleten wordt door de omstreden snelweg A4 tussen Delft en Schiedam.


Het Derde-Wereldpad zigzagt uit Delft-Zuid langs plasjes en rietkragen rond de nieuwbouw aan de stadsrand. Twee futen knikken elkaar toe alsof ze elkaars spiegelbeeld zijn. 'Krr, krr', roepen visdiefjes. We lopen over een smal dijkje de weilanden van Midden-Delfland in. Het dijkje is geflankeerd door jonge wilgen, die er vandaag zijn geplant door een groepje potige kerels uit de streek, die dat onbezoldigd doen. Van paaltje naar paaltje op de dijk hippen twee tapuiten, ooit broedvogels van de duinen, nu vrijwel alleen nog op trek in Nederland te gast. Een tureluur tureluurt voorbij, stelletjes Nijlganzen stappen door de weiden, waar twee hazen elkaar achterna rennen. Groene weiden. Op het dijkje echter zorgen pinksterbloemen, paardebloemen, dovenetels en fluitekruid voor wat kleur. Mosterd of koolzaad, welke zou het zijn, bloeit volop. Mooi hoor, er zit een bijvlieg op een gele bloem, op een andere gele bloem zit een bij en op weer een andere zit een vlieg.

Het pad slingert naar de Abtswoudseweg, in een wijde boog om de boerderij heen waar in 1689 Hubert Poot werd geboren, de boer die faam verwierf als dichter van minneverzen. Echt bekend werd hij door het grafschrift dat De Schoolmeester een eeuw na zijn overlijden schreef: 'Hier ligt Poot, hij is dood'.

Langs een oude, achter knotwilgen verschanste hoeve met een tuin vol bloesemende appelbomen bereiken we de Abtswoudseweg, een smalle landweg. Een volgend erf is minder natuurlijk ingericht. Op het angstaanjagend kortgemaaide gazon zieltoogt hier en daar een verschrompelde akkerdistel, bespoten met round-up. De knotwilgen langs de weg zijn oud en dik. Uit hun geknotte knoesten groeien vlier en fluitekruid.

We naderen een glooiing die het zandlichaam blijkt te zijn van de A4, de toekomstige snelweg tussen Delft en Schiedam. Hij zal Midden-Delfland doorsnijden. Midden-Delfland is het groene hoekje tussen Delft en Maassluis. Het zandlichaam is vier kilometer lang en ligt er al dertig jaar, want er zijn weinig wegen waar zolang over gesteggeld is.

De eerste plannen dateren uit 1953. In de jaren '70 wordt de aanleg uitgesteld vanwege de protesten van streekbewoners, milieu- en natuurorganisaties. Intussen ligt er al jaren een snelweg uit Den Haag, die bij Delft abrupt overgaat in het zandlichaam. Op 3 september 2009 besluit verkeersminister Camiel Eurlings dat de weg er komt: twee keer drie rijstroken, verdiept aangelegd. Een jaar later wordt het definitieve Tracébesluit vastgesteld. Tot 24 november 2010 kunnen tegenstanders in beroep gaan.

Er zijn dertig beroepschriften ingediend, zowel door particulieren als organisaties. De Raad van State moet binnen een half jaar een uitspraak doen, dus uiterlijk 24 mei. De meeste tegenstanders gaan overigens akkoord met de aanleg van de weg, mits deze onder een kanaal wordt verstopt. Maar een A4 onder water kost een paar honderd miljoen meer dan de duizend miljoen die de weg zonder water kost.

Het zandlichaam ligt er rustiek bij. We kruisen het heen, we kruisen het weer. Er groeit gras, er grazen schapen die het grazen onderbreken om ons te bekijken. We passeren enkele steriele nieuwbouwwoningen, maar vooral hoogbejaarde hoeven en huizen. Nieuw- of oudbouw, op de vensters prijken protestposters tegen de A4 tenzij onder water ('A4 met vaart').

Aan het eind van de Willemsoordseweg slaan we rechtsaf, langs de Vliet voor natuurgebiedje de Foppenplas, en drinken we koffie op het drijvende terras van café Vlietzicht. Over de Vliet pruttelt een motorsloepje. Huismussen vliegen af en aan uit de rietkraag, om kruimels van het terras te snaaien. Brood laten ze liggen, taart moet het zijn.

We volgen het jaagpad langs de Vliet. Hier trokken paarden schuiten vol boter en akkergewassen naar Schipluiden en Delft. Sinds eeuwen zet een schouw, een platte schuit, hier lieden over naar de Duifpolder. In Poots tijd waren dat vooral ruiters, nu zijn het vooral fietsers. Ze moeten zichzelf langs een kabel naar de overkant trekken. Wij blijven aan stuurboord en lopen naar Schipluiden. Als we een brugje passeren, valt het ons op dat de reling aan de waterkant lager is dan die aan de landkant. Niet omdat de polder zo griezelig laag onder het pad ligt, maar om het sleeptouw van de trekschuit niet te hinderen.

Voor Schipluiden maakt de vliet een bocht naar rechts. Het jaagpad buigt mee in de binnenbocht. Er staan palen met rollers naast het pad, waar ooit het sleeptouw zich om moest plooien. Anders zouden de paarden het touw strak en de schuit tegen de oever trekken. Wij slepen geen schuit mee, maar blijven toch steken op het terrasje van café De Vergulde Valk aan de kade, waarvan de waardin even de deur sluit om de valbrug te openen.

Driehonderd jaar geleden kwamen in dit café de Schipluider rederijkers bijeen. Hubert Poot begon er zijn carrière als dichter.

Poot had vast niets moeten hebben van de A4 dwars door Midden-Westland. Ook niet van de kassen in het Westland, de flats van Delft en Schiedam, de kranen, masten en schoorstenen van Botlek en Europoort, die het gebied omklemmen. Poot bezong het ouderwetse landleven en de ploegende boer, bijvoorbeeld in Akkerleven:

Als de lente 't land beschildert,

Als de zomer zweet en gloeit,

Ploegt en spit hij onvermoeid.

Als de winter 't woud verwildert

Houdt hij de berookte haard

Met zijn vrienden, rond van aard.

Nu beschildert de lentezon Midden-Delfland, in overwegend groen. De jonge Poot liep ooit waarschijnlijk langs de kade waaraan we zitten naar school, naar de kroeg, naar de hervormde kerk in Schipluiden, waar hij iedere zondag kwam. Poot was vast 'rond van aard', maar bezocht de kerk vooral vanwege de domineesdochter.

Abtswoude is tegenwoordig opgeslokt door de buitenwijken van Delft, maar drie eeuwen geleden lag Poots boerderij dichterbij Schipluiden dan bij Delft. Langs de kade is het twee kilometer naar tramhalte Abtswoudse Park. Of, als terrasbezoek de benen te zwaar belast, in één ruk met de bus uit Schipluiden natuurlijk. Maar te voet wordt het zandlichaam van de A4 andermaal gekruist. Nog even en het talud is een cultuurhistorisch monument.



INFORMATIE

Route
Van station Delft tram 1 of 19 richting Tanthof, halverwege verder per bus, tot eindhalte Abtswoudsepark, het startpunt van de route.
De tram rijdt deze zomer niet het hele traject naar het station, u moet deels met de stadsbus. De route staat ook op: www.routeyou.com/product/file/ 1752067.nl

Waarom nu?
Bekijk de enclave in de Randstad van oud cultuurlandschap voor de A4 in de weg ligt.

Horeca

Café Vlietzicht
Vlaardingsekade 61, Schipluiden
015 - 380 8886

De Vergulde Valk
Dorpsstraat 27, Schipluiden
015 - 380 8120

Adres: Abtswoudsepark, Delft

Categorie: Natuurwandeling