Wie vindt dat varkens zijn voorbehouden aan boerderijen op het platteland, kan Rotterdam het komende jaar maar beter mijden. Vanaf half oktober wonen daar namelijk twee varkens midden in de stad. Zaterdag was de presentatie van het project op het Rotterdamse Oogstfeest.

Op het braakliggende terrein naast Kaap Belvedere in de wijk Katendrecht wordt druk gebouwd aan het Varkenshuis, een kunstproject van beeldend agrariër Sjef Meijman en beeldend kunstenaar en kok Elles Kiers in samenwerking met de PeerGrouP. Meijman: "Ik houd me bezig met de herkomst van voedsel en vertel daar verhalen over. Mensen komen steeds verder af te staan van de natuur, en dus van hun eten. Het Varkenshuis brengt het voedsel dichter bij (stads)mensen en verbetert de saamhorigheid in de wijk."

Band
Het is de bedoeling dat buurtbewoners zelf de verantwoordelijkheid voor de varkens op zich nemen. Ze voeren de beesten met hun etensresten, om na een jaar van een zelfgekweekt karbonaadje te kunnen genieten. "Het gaat erom dat mensen zich bewust worden van waar hun stukje vlees vandaan komt", legt Meijman uit. "Natuurlijk is het lastig om een dier waar je een band mee hebt gekregen, op te eten. Maar tot de komst van de bio-industrie was dat de normale gang van zaken."

Meijman begeleidde vorig jaar de bouw van het eerste Varkenshuis in Groningen. "De locatie was tegenover een studentenhuis. Aanvankelijk waren we een beetje bang dat dat tot problemen zou leiden, maar al snel bleek dat de studenten de varkens 's nachts na het stappen nog chips gingen voeren."

Ontmoetingsplek
Jacob de Vries, eigenaar van biologische winkel De Nieuwe Weg die het project begeleidde, is nog steeds enthousiast over het resultaat. "Het braakliggende terrein waar de varkens op rondscharrelden, werd een soort ontmoetingsplek. De meeste reacties waren positief, al waren er ook mensen die zich afvroegen of het wel mocht. We hadden meteen de eerste dag de Voedsel- en Warenautoriteit al over de vloer, maar die vond het prima."

De Vries gaf varkens Sven en Mootje dagelijks een portie krachtvoer, die werd aangevuld met de restanten van het Chinese restaurant op de hoek en de etensresten die bewoners meenamen. "We hebben drie kwart van de varkens uiteindelijk opgegeten tijdens een buurtbarbecue op een hele warme dag. Ze smaakten heerlijk. Als je echt vlees wilt hebben, moet je eigenlijk zelf een varken vetmesten."

De meeste betrokkenen hebben ook een hapje meegegeten, herinnert Meijman zich. "Er was één mevrouw die wel heeft geholpen met de verzorging van de varkens maar er niet van heeft gegeten." De Vries: "Er was ook een tienermeisje dat het project heel leuk vond, maar zelf vegetariër was."

Randstad
Na de ervaringen in Groningen kreeg Meijman een telefoontje van het Innovatienetwerk van het ministerie van economie, landbouw en innovatie of hij het 'varkenshuis' wilde herhalen in de Randstad.

"Dat wilden we wel, maar het is een boel regelwerk. In Tilburg kwamen de bewoners in opstand bij de locatie die we op het oog hadden, dus het duurt nog even voordat daar varkens worden ondergebracht. Gelukkig is die in Rotterdam bijna klaar."

Behalve in Rotterdam en Tilburg is er in het dorpje Annerveenschekanaal in Drenthe ook een nieuw Varkenshuis gebouwd. De opening daarvan was eveneens afgelopen zaterdag.