Jonge gorilla's kunnen een door stropers uitgezette val onklaar maken. Natuurbeschermers zagen het deze week gebeuren in Rwanda. Het is voor het eerst dat zoiets wordt geobserveerd bij jonge berggorilla's. De berggorilla is sterk bedreigd.

De opmerkelijke actie werd uitgevoerd door drie berggorilla's in het Rwandese gedeelte van het Virungagebergte. Twee jonge dieren en een zwartrug, een onvolwassen mannetje, werkten samen om twee valstrikken onschadelijk te maken.

Indrukwekkend
"We wisten dat gorilla's dit deden maar in al de gemelde gevallen ging het om volwassenen gorilla's, meestal zilverruggen", zegt programmadirecteur Veronica Vecellio van het Dian Fossey Gorilla Fund op de blog van de organisatie. "De manier waarop ze het deden, getuigt van een indrukwekkende cognitieve vaardigheid."

Enkele dagen voordien was een jonge gorilla gedood in een gelijkaardige val. De experts vermoeden dat de jonge gorilla's op die manier in de gaten kregen hoe de vallen werken.

De opmerkelijke waarneming werd gedaan door John Ndayambaje, die voor het Dian Fossey-fonds de verzameling van de veldgegevens coördineert. Hij had een val gezien dichtbij de groep gorilla's. Omdat de groep in de richting van de val ging, wilde hij die onklaar maken. Maar een zilverrug, een volwassen mannetje, gromde naar hem.

"Op hetzelfde moment renden de jonge gorilla's Dukore en Rwema, samen met de zwartrug Tetero, naar de val en samen trokken ze de tak weg waaraan het touw vastzit", valt op de blog te lezen. "Ze zagen een andere val dichtbij en even snel als voordien vernielden ze de tweede tak en trokken ze het touw uit de grond."

Trage dood
Het team van Ndayambaje verwijderde nog vier andere vallen in hetzelfde gebied. In de regio hebben stropers duizenden dergelijke vallen uitgezet om dieren zoals antilopen te vangen voor eigen consumptie. Regelmatig belanden gorilla's, vaak jonge exemplaren, in zulke vallen.

De val wordt vaak gemaakt met takken en touw, niet zelden scherp nylontouw, dat zich om het dier spant als het erin terechtkomt. Door de snijwonden kunnen de dieren een trage dood sterven.

Zwaar bedreigd
De berggorilla is een zwaar bedreigde soort die in het Virungagebergte leeft. De bergen strekken zich uit over Rwanda, Oeganda en Congo. Er zijn minder dan achthonderd berggorilla's over.

De Amerikaanse biologe Dian Fossey (1932-1985) gaf de aanzet tot een herstel van de populatie. Van 1989 tot 2003 groeide het aantal berggorilla's met 17 procent, ondanks de burgeroorlogen, die honderdduizenden vluchtelingen naar het leefgebied van de gorilla's hebben gedreven. Tegen 2010 was de populatie opnieuw met een kwart aangegroeid.

Maar de bedreiging is verre van voorbij, zeggen natuurbeschermers. "Vandaag kunnen we trots melden dat ook de gorilla's hun deel van het werk doen!", zegt Veronica Vecellio.