Russische wetenschappers staan op het punt een meer bloot te leggen dat al meer dan 20 miljoen jaar geen daglicht heeft gezien: het Vostokmeer dat onder een vier kilometer dikke ijskap in Antarctica ligt. De onderzoekers zijn razend benieuwd wat ze onder het ijs zullen vinden aan leven. Maar ze hebben haast.

Dat meldt de Washington Post. 'Als alles goed gaat, begint hier een heel nieuw hoofdstuk in ons begrip van de aarde en verre planeten', zegt John Priscu, een wetenschapper die lange tijd betrokken is geweest bij het onderzoek, tegen de Amerikaanse krant. 'Als het niet goed gaat, werpt het een schaduw over alle inspanningen om de natte onderkant van Antarctica te verkennen.'

Die kans bestaat. Het Russische team is bang dat wanneer de boor door het ijs gaat, er plotseling een grote hoeveelheid zuurstof en stikstof vrijkomt. Dat kan explosief zijn.

Ook bestaat de angst dat de onderzoekers het meer onbedoeld zullen besmetten met vloeistoffen uit de boor en bacteriën die niet in het meer thuis horen. Dat zou het onderzoek naar leven in het meer in gevaar brengen.

Een jaar geleden heeft hetzelfde Russische team al een poging gedaan om door het ijs heen te gaan. De onderzoekers moesten hun werk staken op 6 februari 2011 vanwege de kou van de naderende herfst. In de winter, gedurende onze zomer, kan het er 80 graden vriezen. 'We hoeven nog maar een klein stukje', zei de leider van het team vorig jaar enkele dagen voor de deadline tegen persbureau Reuters. 'We voelen ons goed. Nog maar 5 meter.'

Tegen Sky News Online zei Priscu vandaag dat als de onderzoekers er niet in slagen de onderkant van het ijs te bereiken binnen 7 tot 10 dagen, het deze keer weer niet lukt. Het team had Priscu een week geleden gemaild om te melden dat ze gestopt waren met boren op zo'n 12 meter van de waterlijn om de druk te meten onder het ijs.

Wetenschappers vermoeden dat ze nieuwe levensvormen zullen aantreffen onder het ijs, dat het nieuwe inzichten zal geven over de planeet vóór de ijstijd en over de ontwikkeling van leven. Ook kan het een glimp geven van de omstandigheden op Mars en Europa, een maan van Jupiter. 'Het is alsof je een nieuwe planeet verkent, waar niemand ooit is geweest', zei Valery Lukin, van het Russische poolonderzoekinstituut vorig jaar. 'We weten niet wat we daar zullen aantreffen.'

Het Vostokmeer is 250 meter lang en op sommige plekken 800 meter diep. Het is het grootste, diepste en meest geïsoleerde meer van Antarctica. Er zitten bijzonder hoge concentraties zuurstof in het water, niet te vergelijken met andere plekken op aarde. Het water blijft vloeibaar door de warmte uit de kern van de aarde.