Wekelijks worden duizenden kilo's voedsel van de markt geweerd. Het oogt simpelweg niet appetijtelijk genoeg. Ugly Food trekt zich het lot van deze verschoppelingen aan.

Het zijn de daklozen onder de groenten en het fruit. De kromme komkommer, de paprika met een neusje, een peen met twee benen, een aardappel in hartvorm of de tomaat die niet de juiste rode kleur heeft. De wereld wil perfectie en daarom halen supermarkten en veilingen deze 'stekkies' uit de kisten. Hun lot is de afvalbak. Wekelijks worden zo vele tonnen goed voedsel weggegooid.

Sandra Baan heeft zich hun lot aangetrokken en wil de lelijkerds een stem geven. Ze overlegt met kwekers en afnemers om deze verschoppelingen alsnog te redden als ingrediënt van een goed maal. Want met de smaak en de voedingswaarde is niets mis, slechts de verwrongen esthetiek van de tussenhandel speelt hun parten. Met haar initiatief Ugly Food verdiende ze een nominatie voor de Nima-marketingprijs in de categorie duurzaam ondernemen.

Baan is oprichter van Studio Baan, een bureau gevestigd in Venlo dat onderzoek doet naar consumentengedrag voor bedrijven en instellingen. Dat onderzoek betreft onder andere voeding. Baan: "Mijn actie is gebaseerd op louter ergernis over het weggooien van zoveel goed voedsel, alleen maar omdat de vorm of de kleur ons niet schikt. Dat soort ergernis zie ik ook bij steeds meer consumenten. Men is die overconsumptie en verspilling moe.

"De economische crisis versterkt die bewustwording. Het vertrouwen in instellingen als banken, maar ook in de overheid neemt fors af. Men zoekt het weer dicht bij huis en geeft zijn geld bewuster uit.

"Als mensen schoenen of een jas kopen, gaan ze voor kwaliteit en service. Dat doen ze steeds meer in de buurt bij een vertrouwde winkel. De jas en de schoenen mogen best weer wat langer mee gaan. De behoefte om elk jaar weer een nieuw niemendalletje aan te schaffen ebt weg, is mijn ervaring.

Dat gebeurt ook met eten en drinken. Men is nu op zoek naar fatsoenlijk voedsel, uit de eigen regio."

Baan heeft al met verscheidene kwekers contact gezocht over hun 'lelijke' producten. Ook met de veiling is ze in gesprek gegaan. "De kwekers willen wel, maar die zitten onder de plak van de veilingen en supermarkten. Het is ook van de gekke dat een witte kool de teler 13 cent oplevert, terwijl diezelfde kool in de supermarkt 1 euro 50 kost. Geen wonder dat boeren steeds meer hun eigen winkeltje beginnen. Die veiling is niet blij met me, merkte ik ook. Maar dan gaan ze kennis maken met een andere Sandra Baan! Ik verdien niets met deze inspanning, maar iedereen heeft zo zijn roeping."

Ook de zoektocht naar afnemers begint nu enige vorm te krijgen. Baan: "Restaurants in Venlo en over de grens in Krefeld staan te trappelen om mee te doen. Het cateringbedrijf Compass heeft belangstelling en verder heb ik contacten met een ziekenhuis in Venlo. Ik merk dat het erg aanspreekt, maar het duurt altijd even. Zoiets is niet in een week geregeld. Een andere logistiek kost tijd.

De insteek van die bedrijven en instellingen is natuurlijk ook dat die lelijkerds goedkoper zijn dan hun perfecte broertjes en zusjes. Voor de smaak maakt het echt niets uit en ik wil uiteindelijk voorkomen dat per grotere kweker in Europa wekelijks vijfduizend tot tienduizend kilo goed eten wordt doorgedraaid."