Grote zoogdieren als de beer en de wolf gaan de komende jaren op grote schaal de plek van Europese boeren innemen. Vóór 2020 wordt op tien plaatsen in Europa één miljoen hectare verlaten boerenland omgevormd tot wildernis. De nieuwe gebieden worden gefinancierd uit de inkomsten van toeristen.

Rewilding Europe, een samenwerkingsverband tussen het Wereld Natuur Fonds en diverse Europese natuurorganisaties, wil met de aanleg van nieuwe wildernis complete ecosystemen terugbrengen, en tegelijkertijd verlaten gebieden een nieuwe economische impuls geven.

De afgelopen vijftien jaar is in Europa twaalf miljoen hectare landbouwgrond weggevallen, vooral in gebieden waarin grootschalige teelt niet mogelijk is. Tot 2030 zal daar volgens het Institute for European Environmental Policy (IEEP) nog eens 18 miljoen hectare bijkomen. Dat betekent dat grote gebieden die samen de oppervlakte van tien keer Nederland vormen, geen enkele economische functie meer hebben, terwijl zij nog steeds dunbevolkt zijn. Overheden hebben grote moeite het voorzieningenniveau op peil te houden.

Door deze landvlucht ontstaat er in Europa steeds meer ruimte voor grote zoogdieren als de wolf, beer, lynx, bever en hert. Door de afname van insecticidegebruik, de aaneenschakeling van natuurgebieden en gerichte beschermingsmaatregelen lijken sommige populaties te exploderen. In 1980 waren er nog maar 6500 bruine beren, nu weer 39.000. Wolven: in 1970 slechts 15.000, nu 21.000. In 1970 waren er maar 75.000 bevers, tegenwoordig 639.000 exemplaren.

Rewilding Europe wil de zoogdieren in wildernissen van minstens 100.000 hectare een natuurlijk leven laten leiden, zonder ingrepen van de mens, waarin voedselaanbod en weersomstandigheden de grootte van de kuddes bepalen. Met deze aantallen grazers en rovers worden de gebieden aantrekkelijk voor toeristen die in de wildernissen op safari kunnen of aan de randen kunnen verblijven.

De wildernissen moeten zonder subsidie kunnen bestaan. Naar Afrikaans voorbeeld stimuleert Rewilding Europe met beperkte startsubsidies de ontwikkeling van kerngebieden door lokale organisaties en ondernemers. Zodra het economisch succes van deze gebieden blijkt, zullen andere landeigenaren in verlaten gebieden zich aansluiten, is de verwachting. In Zuidelijk Afrika blijken deze programma's erg succesvol.

Op vijf locaties, vooral in Zuid- en Oost-Europa, is inmiddels met de ontwikkeling van wildernis begonnen. Over twee jaar volgen nog vijf projecten, in Midden-Europa en Scandinavië.