Tornado's houden niet op de Verenigde Staten te geselen. Na de catastrofale doorkomst afgelopen zondag van een wervelstorm in het stadje Joplin in Missouri, waarvan het dodental inmiddels tot 125 doden is gestegen, doken tornado's op in de omgeving van Oklahoma City. Gisteren golden waarschuwingen in wat oostelijker gelegen gebieden, de eigenlijke Tornado Alley ('tornado-steeg') van de VS.

Daarmee is het tornado-seizoen op weg om het dodelijkste te worden sinds 1950. In april werden er 875 tornado's geteld, tegen een vorig record van 267 in 1974.

En dan hebben de VS ook nog met allerlei andere extreme klimaatverschijnselen te kampen: droogte in Texas, overstromingen van de Mississippi, veel sneeuw in de Rocky Mountains, die als hij smelt voor overstromingen ten westen daarvan kan zorgen.

Zoals altijd krijgen klimatologen dan de vraag of de VS nu te voelen krijgen, wat het betekent in een warmere wereld te leven. En zoals altijd antwoorden die, dat je nooit één geval van extreem weer kunt verklaren uit de decennia lange toevoer van broeikasgassen aan de atmosfeer. Maar opvallend voegen ze er steeds aan toe: dit past wel precies in wat je van een opgewarmde wereld verwacht.

Een factor die bijdraagt aan zowel de overstromingen als de tornado's is 'La Niña', een periodieke afkoeling van het water in de Stille Oceaan. Als La Niña actief is, en dat was vooral afgelopen winter en vroege lente het geval, dan veranderen de heersende winden op zo'n manier dat er meer vochtige lucht van boven de warme Golf van Mexico over het Noord-Amerikaanse continent wordt aangezogen.

Dankzij La Niña regende het dus vaker en harder in het stroomgebied van de Mississippi, dat afgelopen winter ook al een opvallend dikke laag sneeuw kreeg. En diezelfde vochtige lucht draagt bij aan de onstabiele omstandigheden waarin grote onweersbuien ontstaan en vervolgens, als de juiste 'draaiing' in de atmosfeer zit, tornado's.

Maar La Niña kan niet de hele verklaring zijn: dit verschijnsel komt elke drie tot vijf jaar terug en het aantal tornado's is dit jaar ongekend groot.

En dan ligt die andere factor voor de hand, zeggen zeggen klimaatonderzoekers als Katherine Hayhoe van de Texas Tech Universiteit: de opwarming. Als de zee een graad warmer is dan normaal, zit er meteen acht procent meer water in de lucht erboven, met alle gevolgen van dien.

Dat is het belangrijkste mechanisme, zegt Hayhoe, om van global warming tot global weirdness te komen, van wereldwijde opwarming tot wereldwijde warboel.

Waterdoorlatende straten in Chicago

Het weer van 2011 kan de discussie over klimaatverandering in de VS weer op gang brengen. Tot nu toe hebben lokale overheden het initiatief. Enkele staten in het westen werken samen om de uitstoot van broeikasgassen te verlagen. Chicago is straten waterdoorlatend aan het plaveien, vooruitlopend op natter weer.

Landelijk houden de Republikeinen wetgeving tegen. In plaats daarvan heeft de milieudienst EPA besloten, broeikasgassen net zo te gaan reguleren als andere vervuilende gassen.

Vijftien staten hebben daar bij de rechter bezwaar tegen aangetekend. Daaronder zijn Texas, Oklahoma, Nebraska en South Dakota, vier van de vijf staten in het hart van 'Tornado Alley'.