Erika de Joode −
07/03/11, 11:30
In de container voor het restafval doen de kinderen hun best de stinkende lucht niet in te ademen. Foto: Herman Engbers
Leerlingen van de Johannes Calvijnschool in Genemuiden gingen een dagje op bezoek bij afvalinzamelaar Rova, waar onder meer groen gas wordt gemaakt uit gft-afval.
'Rustig, rustig!" De juf van de Johannes Calvijnschool in Genemuiden maant haar leerlingen uit groep 7 en 8 tot kalmte. Maar ze kunnen hun ogen niet afhouden van de met vlinders en gras beschilderde bus die hen naar afval- en energiebedrijf Rova zal brengen. Een educatiebus is het, bedoeld om kinderen iets te leren over het belang van afvalscheiding en recycling.
Eenmaal binnen hebben de leerlingen meer aandacht voor het televisiescherm dat voor in de bus hangt dan voor de informatie aan de wanden. Het scherm wordt gevuld door het meisje Thirza, dat een informatief verhaal vertelt waarin Rova centraal staat: "De bus waarin jullie nu zitten, rijdt op groen gas. Rova maakt dat van het onkruid uit jullie tuin."
Met de productie van groen gas onderscheidt de organisatie zich van andere afvalinzamelaars. "Sinds juni vorig jaar hebben we een vergistingsinstallatie", vertelt voorlichter Ralph Simmers. "Het groente-, fruit- en tuinafval (gft) dat erin wordt gestopt, komt er weer uit als compost en groen gas." Dit proces is op zich niet nieuw in Nederland, maar bijzonder is wel dat het groene gas van Rova in het landelijke aardgasnetwerk terechtkomt.
Dat maakt van de afvalinzamelaar meteen ook een energieleverancier. Volgens Simmers produceert Rova zo'n drie miljoen kuub aan groen gas per jaar, genoeg voor ongeveer tweeduizend huishoudens. "Maar het gaat ons niet om de kwantiteit. Belangrijker is dat het bijdraagt aan een duurzame samenleving."
De bus is onderdeel van het programma 'afval scheiden is goud!', dat de komende vijf jaar centraal staat bij Rova. "In de toekomst gaan we het misschien wel uitbreiden naar andere groepen, zoals plattelandsvrouwen, maar nu is het nog bedoeld voor schoolkinderen." zegt Simmers. "We willen de kinderen een stukje kennis meegeven, ook voor thuis." De Groenbus reed op 16 februari voor het eerst. Inmiddels hebben zich al zo'n 160 groepen opgegeven.
Als voorlichter Angelien Hoppen de leerlingen uit Genemuiden even later naar een lokaal begeleidt, blijken ze al vrij veel te weten over Rova en afval scheiden. Het is ook niet de eerste keer dat ze bij het bedrijf zijn, vertelt hun leerkracht. "Ze rijden met vuilniswagens door de straat!" roept een jongen. Een ander weet te vertellen dat Rova ook veegmachines heeft. Hoppen knikt instemmend. "Rova haalt afval weg en brengt het naar dit gebouw."
De meeste kinderen scheiden thuis al afval. "Wij houden papier en plastic apart en glas brengen we naar de Boni Supermarkt," vertelt Mayre (10). Die super heeft een zogenaamd 'afvalbrengstation' of 'retourette'. Gft scheiden Mayres ouders nog niet. Maar na vandaag komt daar misschien verandering in. "Ik ga hun wel vertellen wat ik hier heb geleerd!"
Vandaag horen de kinderen niet alleen waarom het nuttig is om afval te scheiden, ze zien ook met eigen ogen waar hun weggegooide spullen terechtkomen. Is het eigenlijk wel afval, vraagt Hoppen zich af. "Wij zien het als grondstof, omdat je het in veel gevallen kunt hergebruiken of recyclen." Hoppen opent de in het lokaal aanwezige containers die recyclebare spullen bevatten. Slechts één vuilnisbak blijft gesloten: die van het restafval. Dat wordt verbrand.
De voorlichter heeft ook haar eigen vuilniszak meegebracht. "Kunnen jullie mij verbeteren?" Een paar leerlingen beginnen het afval van Hoppen te scheiden, maar dat blijkt moeilijker dan gedacht. Gelukkig denkt de rest van de groep mee: "Emily, tandpasta hoort bij plastic hoor!" Niet alles hoort bij plastic. De leerlingen gaan de mist in bij verpakkingen met een zilveren binnenkant, zoals chipszakken. Vanwege het folie horen die zakken bij restafval.
Na het zogeheten 'afvalscheidingsspel' volgen de kinderen - inmiddels met fluorescerend gele hesjes - Hoppen naar buiten. De voorlichter vertelt dat Rova graag wil weten hoeveel kilo afval er elke dag binnenkomt. Daarom heeft de organisatie een weegbrug aangelegd voor vuilniswagens. Ook de groepen 7 en 8 willen wel eens weten hoeveel ze samen wegen: 1470 kilo, meldt de brug.
Rova heeft verschillende loodsen waarin afval wordt verzameld. In die voor het restafval doen de kinderen duidelijk hun best de stinkende lucht niet in te ademen. Hoppen vertelt dat ook de geur in de vergister niet bepaald aangenaam is. "Hebben jullie thuis wel eens aan de gft-container geroken? Zo ruikt het daar ook!" Maar de kinderen kunnen niet de proef op de som nemen, want de vergistingslocatie is niet toegankelijk: te gevaarlijk.
In de loods voor kca hangt een douche. "Waarom is dat?" vraagt een van de leerlingen. "Omdat we willen dat elke werknemer schoon naar zijn werk gaat", grapt Hoppen. De kinderen geloven haar niet. "Nee, de douche is er voor noodgevallen," gaat ze serieus verder, "bijvoorbeeld als iemand in contact is gekomen met gevaarlijke stoffen."
Mensen kunnen ook zelf hun afval naar Rova brengen. De kinderen kijken geïnteresseerd naar wat zich allemaal in de daarvoor bestemde containers bevindt. Een fiets ligt in de container voor metaal, een heuse wc-pot heeft zijn weg naar het 'puin' gevonden en met de sjoelbak in de houtcontainer zou je nog prima kunnen sjoelen.
Het educatieve programma van Rova eindigt binnen met de 'Ga voor goud quiz', waarmee de leerlingen hun kennis kunnen testen. Ze zijn fanatiek, want de winnaar is een prijsje beloofd.
Omdat twee leerlingen samen op de eerste plaats eindigen, moet een bonusvraag de winnaar bepalen: "Hoeveel kilo afval komt er per dag bij Rova binnen, denken jullie?" Nick zit met zijn 150.000 het dichtst bij het goede antwoord: gemiddeld 1 miljoen kilo afval.
Daarmee wint de jongen een gouden minicontainer. Maar ook voor de andere kinderen is er een aardigheid: de minicontainer in het groen. "Wij vinden 'ga voor goud' net zo belangrijk als 'ga voor groen'", benadrukt Hoppen. "Maar als je nu al weet dat je niets met het containertje gaat doen en het weg gaat gooien, laat het dan maar hier!"
Rova's educatiebus brengt de kinderen terug naar hun basisschool in Genemuiden. Annelien (11) blijkt wat te hebben opgestoken van het uitstapje.
"Kijk, een kringloopwinkel!" roept ze als de bus halverwege is. "Daar wordt afval hergebruikt!"