De wolf is terug in de Duitse Alpen. Kleine boeren slaan alarm. Het roofdier zou een bedreiging vormen voor het traditionele boerenbestaan. Maar met de juiste maatregelen kunnen schapen en koeien gewoon op de Alpenweiden blijven grazen, stellen natuurorganisaties.

De omgeving van  Bayrischzell  - een uur rijden van München - is geliefd bij bergwandelaars en wintersporters, ook uit  Nederland. In het kapelletje op de  top van de 1838 meter hoge Wendelstein laten bruidsparen uit de wijde  omgeving hun huwelijk inzegenen.  In het dal liggen rustieke dorpjes,  waaruit hoempapaorkesten en lederhosen nooit zijn verdwenen.

Het leven lijkt hier aangenaam  voort te kabbelen, maar schijn bedriegt. Het begon vorig jaar met een  paar verscheurde schapen. Dit kon  geen hond zijn geweest. Geruchten  staken de kop op over de terugkeer  van de wolf. Het roofdier was hier al  ruim anderhalve eeuw uitgestorven.

DNA-onderzoek van speeksel op  kadavers toonde aan dat het gaat om  een mannetje dat vanuit Italië de Alpen is overgestoken. Helemaal als  een verrassing kwam dit niet. In  Zwitserland en Oostenrijk zijn al eerder wolven opgedoken en in het oosten van Duitsland leven al langer  weer roedels wolven.

De Naturschutzbund Deutschland  reageerde opgetogen. De organisatie  wees erop dat de wolf voornamelijk  oud en ziek wild eet en daarmee een  nuttige rol speelt in de natuur. Het  komt slechts in een enkel geval voor  dat een wolf een schaap eet, aldus de  vereniging. Maar de onrust onder de  boeren bleef.

De Beierse minister van milieu beloofde schadevergoedingen en bedacht in overleg met natuurorganisaties  maatregelen om de kuddes te  beschermen. Vijf jaar geleden stak  er  nog een storm van kritiek op toen de  lastige beer Bruno met toestemming  van hogerhand werd doodgeschoten. Zoiets mocht niet nog eens gebeuren. De wolf is schuw en ongevaarlijk voor mensen, haastte de minister zich te verklaren. En wettelijk  beschermd.

Bij de VVV van Bayrischzell (1600  inwoners, 160.000 toeristische overnachtingen per jaar) zitten ze een  beetje met de wolf in hun maag. De  kwestie ligt gevoelig, de burgemeester heeft gezegd dat er geen plaats is  voor de wolf. Maar het dier zet de regio wel op de kaart. Een wolf in de  buurt van de camping, dat is een  spannend verhaal voor thuis. "Maar  we gebruiken de wolf niet om de  streek te promoten'', zegt een medewerkster van de VVV.

"De wolf heeft hier pas een hert  verscheurd", zegt een oudere man  die met zijn hond uit het bos komt.  "Bang? Nee, maar het wordt anders  als er straks een hele roedel is." De  serveerster van Gasthof zur Post  durft 's avonds nog gewoon alleen  over straat. De media kloppen de  zaak op, vindt ze. Op internet zijn de  reacties heftiger. Boeren en jagers  worden ervan beschuldigd dat zij  een hetze voeren tegen de wolf.

Brigitta Regauer heeft zich ontpopt als actievoerster tegen de wolf,  mede namens de organisatie van  bergboeren Almwirtschaftlicher  Verein Oberbayern. Met man en kinderen woont ze in Fischbachau, op  een twee eeuwen oude boerderij vol  fresco's. De Regauers drijven - zoals  voorgaande generaties - in het voorjaar te voet hun koeien en schapen  naar de bergweiden, w+aar zij zelf  kaas maken. "Dankzij de extensieve  begrazing komen er zeldzame orchideeën voor. Wij houden een belangrijk cultuurlandschap in stand."

Het is hard werken, maar een mooi  bestaan. Totdat de wolf kwam. De  boerin toont een foto van haar 10-jarige zoontje, naast een aangevreten  schaap. Vier van de 24 schapen werden gedood. "De jongen droomt er  nog steeds van." In de streek zijn al  zo'n veertig schapen gedood, zegt  Regauer.

De autoriteiten houden het  voorlopig op de helft. Regauer is ervan overtuigd dat er meer jonge  koeien te pletter zijn gevallen omdat  ze in paniek zijn geraakt door de aanwezigheid van de wolf, maar dat valt  moeilijk te bewijzen.

De maatregelen tegen de wolf werken volgens de boerin niet. Verplaatsbare hekken rond de kudde  zetten? Dat heeft  geen zin, meent ze,  want op de steile hellingen vindt een  wolf altijd wel een plekje om eronderdoor te glippen. En wandelaars  kunnen er niet meer langs. Subsidie  voor waakhonden? "Honden die  moedig genoeg zijn om een wolf te  lijf te gaan, storten zich ook op honden van toeristen."

Er zijn wel degelijk effectieve  maatregelen mogelijk, zegt  de Nederlandse wolvendeskundige Roeland Vermeulen. Hij maakt deel uit  van het samenwerkingsverband  Wolven in Nederland, dat ons land  voorbereidt op de komst van de wolf.  Volgens Vermeulen is dat slechts een  kwestie van tijd. "Als er ergens voor  het eerst een wolf opduikt, levert dat  meestal conflicten op. Dat heeft ook  te maken met emoties."

Vermeulen vertelt dat er in de Poolse bergen successen zijn geboekt  met prikpaaltjes en schrikdraad dat  's nachts op een afgebakend terrein  rondom schaapskuddes wordt gezet.  Hij weet dat er problemen kunnen  ontstaan met waakhonden, maar uit  een experiment in Zweden is volgens hem gebleken dat het wel degelijk haalbaar is.

Duitse natuurorganisaties betalen  mee aan een fonds waaruit gedupeerde boeren in de Beierse Alpen  worden gecompenseerd. De vergoeding per schaap is onlangs verdubbeld. Volgens Regauer is het bedrag  nog altijd niet hoog genoeg. "We krijgen twee maal de slachtprijs van 120  euro vergoed, maar we hebben ook  bokken die als fokdieren duizenden  euro's waard zijn. En we maken veel  extra kosten en manuren door de  wolf."

Het voortbestaan van de almboer is  in het geding, stelt Regauer. Ze vindt  dat de wolf te veel geïdealiseerd  wordt. Het beest trekt zich nergens  wat van aan en leeft in een hechte familieclan. Dat raakt bij velen een gevoelige snaar, maar diezelfde wolvenliefhebbers willen  eerlijke en natuurlijke producten op tafel, zegt ze.  "Nou, die maken wij dus en dat gaat  niet samen met die wolf."

Voor Regauer is de oplossing simpel.  "Het moet hier een no-go-area  worden voor wolven." Nee, de wolf  hoeft niet dood. "Verdoven en ergens  anders uitzetten is ook goed."

Binnenkort begint Regauer weer  aan de traditionele tocht met de kudde naar boven. De gedachte aan het  gerinkel van koeienbellen op een  mooie lentedag, geeft haar nu al een  onbehaaglijk gevoel.