Tientallen groenlingen sterven aan het geel

De vogelziekte ’het geel’ breidt zich snel uit over Nederland. Vooral zangvogels zijn het slachtoffer, maar wellicht is nu ook een kip aan de ziekte bezweken.

De vogelziekte Trichomonas gallinae, beter bekend als ’het geel’, breidt zich snel uit in Nederland. In Duitsland trof de ziekte tienduizenden zangvogels en mogelijk niet alleen hen: er is een melding van een kip die wellicht aan het geel is bezweken.

Eergisteren zijn de eerste slachtoffers in Nederland gevonden. Het aantal meldingen van groenlingen die hoogstwaarschijnlijk aan het geel zijn bezweken, loopt inmiddels in de tientallen, zegt Hugh Jansman van het onderzoeksinstituut Alterra van de Wageningen Universiteit. Bleef de ziekte eerst beperkt tot de oostelijke provincies, nu komen de meldingen uit het hele land.

Uniek aan de uitbraak van dit jaar is dat de ziekte voor het eerst vooral zangvogels treft. Onder duivenfokkers is de ziekte al veel langer bekend. „Het geel is in gevangenschap prima te behandelen”, vertelt Jansman. De ziekte is, zover bekend, niet overdraagbaar op mensen.

Het is voor het eerst dat een kip de ziekte lijkt te hebben. Die besmetting houdt overigens geen direct gevaar in voor de dieren van pluimveehouders. „In de industrie worden veel dieren al preventief van antibiotica voorzien.”

Hoe groot de schade onder de Nederlandse zangvogelpopulatie is, is nog onbekend. „Vooral groenlingen bezwijken er massaal aan”, zegt Jansman. De beestjes raken waarschijnlijk besmet door drinkwater en zaden die door hun soortgenoten zijn geïnfecteerd. „Alle dode vogels hebben abcessen rond hun snavel en oog.” De gezwellen leiden ertoe dat de vogels niet goed kunnen slikken en sterven door verstikking.

Het voedsel dat ze niet binnen kunnen houden, besmet weer andere vogels. Mensen kunnen weinig doen om de ziekte te bestrijden. „Je moet in kleine porties voederen, het water regelmatig verversen en de waterbakjes goed laten drogen.”

De ziekte gedijt slecht bij lage temperaturen. Jansman hoopt daarom dat de herfst een vroeg einde zal maken aan de uitbraak van het geel. Nederland heeft geen centrale organisatie die dode vogels registreert. „We zouden jaarlijks een overzicht moeten maken, maar we missen zelfs het geld om dieren op te kunnen halen”, aldus de Wageningse onderzoeker.