Duurzame orchidee dankzij gerecycled water

Was een orchidee enkele jaren geleden nog het exotische pronkstuk van mensen die bereid waren er meer dan twintig euro voor neer te leggen, nu staan de planten in rijen opgesteld in tuincentra en zijn ze voor een paar euro’s op de kop te tikken.

Je treft er talloze soorten, van de grootbloemige Phalaenopsis en de Cambria tot de markante Paphiopedilum die zo uit het regenwoud lijkt te zijn geplukt.

De planten worden weliswaar in Nederland gekweekt, maar ze zijn dure kostgangers. In dit koude klimaat vragen ze om een aangenaam temperatuurtje van vijftig graden Celsius. In de kassen liggen ijzeren pijpen waar heet water door stroomt om de groeikamers van de orchideeën te verwarmen. Om het water op de goede temperatuur te krijgen, wordt enorm veel energie en gas verbruikt.

Voor handelskwekerij L. van der Weijden in Kudelstaart was een uitbreiding een goede reden om het hele bedrijf te verduurzamen en de eerste duurzame orchidee op de markt te brengen. De bloem ziet er hetzelfde uit als die van andere orchideeën, maar deze zorgt wel voor een besparing van 0,3 m3 gas.

Dat lijkt niet veel, maar in de kwekerij van 5 hectare staan duizenden planten die gezamenlijk een nettobesparing opleveren van 1,1 miljoen m3 gas. Met die hoeveelheid zou je duizend auto’s 10.000 kilometer per jaar kunnen laten rijden. Mocht je dat willen. Want de kwekerij wil vooral een voortrekkersrol hebben in het proces van verduurzamen.

Hoe ontstaat een duurzame orchidee? De meeste kwekers hebben in de zomer koelmachines nodig om de planten af te koelen. In de winter is een enorme verwarmingsketel nodig. In de kwekerij van Van der Weijden worden de luchtramen grotendeels gesloten, waardoor de temperatuur flink oploopt.

Met een energieopslagsysteem kan het koude water –geproduceerd in de winter en opgeslagen in tanks- in de zomer gebruikt worden om de temperatuur te laten dalen. In de winter wordt het overschot aan warm water van de zomer weer gebruikt. Recycling dus.

In de kas zuigen convectoren de koude lucht uit de kas, die met het opgewarmde water weer op temperatuur wordt gebracht en door ventilatoren door de kas wordt verspreid. „Dat komt weer ten goede aan de plantjes’’, zegt kweker Jacques van der Weijden, ,,want de lucht zorgt voor een droger klimaat.’’ Ook de kweekmethode is aangepast. De orchideeën – die er bijna vijf jaar over doen om tot volle wasdom te komen- krijgen meer tijd om te groeien. Pas later wordt de plant ’gekoeld’ waarna de eerste bloemen verschijnen. ,,We verwachten dat we op deze manier zelfs bij grote orchideeën zoals de Phalaenopsis – waarvoor vaak geldt: hoe groter de bloem, hoe minder takken – meer takken zullen krijgen.’’

De orchideeën zijn te herkennen aan het ’GreenBalanZ-label’. Ze zijn niet duurder dan een gewone orchidee en zijn te vinden bij de tuincentra van Life & Garden.