Grondel verdringt vis uit grote rivieren

De rivierdonderpad dreigt de dupe te worden van een invasie van uitheemse vissen in de Nederlandse rivieren. Grondels uit Midden-Europa nemen in hoog tempo bezit van het leefgebied van de kleine donderpad op de rivierbodem.

Bioloog Martijn Dorenbosch, die voor een consortium van de Radboud Universiteit Nijmegen, Natuurbalans en Ravon de vissen in de gaten houdt, verwacht bij de komende voorjaarsinventarisatie nauwelijks donderpadden meer te vinden in Rijn, Waal en IJssel. ,,De Maas is nog vrij van de vreemde grondels, maar de invasie is daar slechts een kwestie van tijd.’’

De rivierdonderpad, die verwant is aan de zeeduivel, is een kritische soort, die laat zien hoe het met een ecosysteem gaat. Hij was juist weer in opkomst door de warme zomers in de jaren negentig en de verbetering van de waterkwaliteit. ,,Bovendien is er interessant, genetisch onderzoek gaande naar soortvorming. Onze rivierdonderpadden leven namelijk zowel in geïsoleerde als wijdverspreide populaties. Hierdoor kunnen we goed volgen hoe ze genetisch van elkaar zijn gaan verschillen. De populaties in de grote rivieren vormen een interessante genetische 'tussen-vorm', en die raken we nu misschien kwijt.’’

,,We verwachten dit keer in mei weinig rivierdonderpadden meer te vinden, maar voornamelijk de invasieve soorten uit het Ponto-Kaspische gebied. Ze komen hier via het Rijn-Donaukanaal, of met het ballastwater van schepen. Eerder hadden we alleen lagere diersoorten, ongewervelden, kreeftachtigen, mosseltjes, die een minder grote impact hadden op het lokale ecosysteem. Die grondels zijn er ongeveer vanaf 2004, maar ze zitten nu echt overal. En de inheemse soorten worden daardoor vervangen.’’