Vette worsten voor een eurocommissaris

We eten te veel, we eten verkeerd, we bewegen niet genoeg, we drinken te veel, we hebben te veel stress en we roken. Aldus Europees commissaris Androulla Vassiliou. Zij wil dat Europa iets doet aan onze slechte gewoontes. Maar wat heeft zij daar eigenlijk mee te maken?

Vassiliou is een van de 27 eurocommissarissen, die het centrale apparaat van de EU aanvoeren. Zij heeft de taak 'gezondheid' achter haar naam staan. Maar wat is dat, Europese gezondheid?

"Er is binnen Europa een kloof van achttien jaar wat betreft gezonde levensjaren - van 70 jaar in Malta tot 52 jaar in Estland", constateerde Vassiliou deze week in een toespraak. "Bovendien zijn er binnen ieder EU-land grote ongelijkheden. Het is onze plicht op het niveau van de EU om de lidstaten te helpen deze situatie te verbeteren."

Van die 'plicht' is lang niet iedereen overtuigd. Praktisch alle EU-landen regelen hun gezondheidszorg op hun eigen manier, en dat willen ze ook zo houden. Het is vooral de Europese Commissie zelf die zich die 'plicht' heeft opgelegd. Want er moet iets te doen zijn voor al die eurocommissarissen. Zolang het Verdrag van Lissabon (de vermomde Europese Grondwet) niet van kracht is, geldt de regel dat ieder EU-land een commissaris naar Brussel mag sturen. Dat levert meer commissarissen op dan nodig is.

Vandaar dat de meeste van de nieuwe lidstaten afgescheept zijn met magere portefeuilles. Zo kreeg Cyprus 'gezondheid'. Maar het kan nog erger: Roemenië kreeg 'meertaligheid'. Het zijn niet de minsten die door hun land naar Brussel worden gestuurd. Die hooggekwalificeerde mensen zoeken een zinvol bestaan. Zo kan het gebeuren dat ze zich beroepshalve zorgen gaan maken over onze verkeerde gewoontes.

En dus willen ze de nationale regeringen helpen een eind te maken aan die gewoontes. Doorgaans beperkt de EU zich tot grensoverschrijdende kwesties. Zolang de gemiddelde Europese buik niet over de landsgrens puilt, lijkt er voor Brussel weinig reden tot ingrijpen. Toch heeft Vassiliou een handvat: voedsel. Daar heeft de EU wel wat over te zeggen. Want met het vrije verkeer van goederen in de EU is er ook vrij verkeer van voedsel. Iedere EU-burger moet er zeker van kunnen zijn dat die pot jam uit Roemenië veilig is. Dus stelt de Europese Commissie eisen aan die jam.

Dat is vaak reden tot nationale opwinding, zelfs buiten de grenzen van de EU. Begin dit jaar waren de Zwitsers boos dat er een EU-ban werd uitgesproken over hun heerlijke cervelaatworst. Maar de Europese Commissie was onvermurwbaar: die cervelaat zat in Braziliaanse koeiendarmen en Brazilië heeft te weinig gedaan tegen de gekkekoeienziekte die ook mensen fataal kan worden.

Dat was een sluitend verhaal. Maar dat je dik wordt van te veel cervelaatworst heeft weinig te maken met voedselveiligheid, zou je zeggen. Hoewel... een lenige geest zou toch wel wat argumenten kunnen bedenken. Als de EU de komende jaren nieuwe leden krijgt, en het Verdrag van Lissabon blijft steken in Ierland, dan is er vast wel een overtollige commissaris te vinden die zich vastbijt in vette worsten.