Geloof moet gerelativeerd, vinden religieuze satirici. Dat houdt gelovigen en hun leiders scherp. Robin de Wever deed als student godsdienstwetenschap onderzoek naar religiesatire.

Hier blogt hij over christelijke spot, joodse gein en een profeet met een bom in zijn tulband. Deze week: christelijke zelfrelativering.

Christenen achten hun interpretatie van Bijbelverzen steevast beter dan die van anderen. Ze stelen maar al te graag kerkgangers uit andere gemeenten. En ze vinden anderen pas vroom wanneer die hun eigen geloof delen.

Hij heeft een neus voor het heimelijke, de evangelicale blogger Jonathan Acuff. Op zijn site Stuff Christians Like schrijft hij over de scherpe randjes van het Amerikaanse christendom. Nog een van zijn observaties: het groepsgebed is een beerput van laster en roddel. Tijdens bijbelstudies zijn voorstellen als deze niet ongebruikelijk:

"You know Tim and Nancy? They are having some marital problems right now and need some prayer. You know their daughter isn't going to graduate high school. She drinks so much and runs with that goth crowd. She's a mess, but bless her heart (...) I'm really concerned and as a close friend, I just want to lift them up in prayer."

Braaf
Acuffs speldenprikjes zijn tamelijk braaf, en waarschijnlijk vooral vermakelijk voor insiders. Die herkennen zich waarschijnlijk in zijn snedige beschrijvingen. Misschien voelen ze zich daardoor zelfs méér christen. Samen om je onvermogens lachen schept immers een band.

Bovendien is satire vernuftige camouflage. Stuurt Acuff een kritische brief naar zijn kerkbestuur, dan voelt de kerk zich misschien aangevallen. Mogelijk schiet het bestuur zelfs in het defensief - dat is nu eenmaal wat kritiek met ons doet. Maar verkleedt Acuff dezelfde kritiek als een lollige blogpost, dan plant hij zijn opinie slinks in onze hoofden. Zo creëert hij ideologisch draagvlak.

Markt
In het westerse protestantisme bestaat een zekere markt voor zelfspotters. De Brit Adrian Plass en de Nederlandse zanger Rikkert Zuiderveld schreven snedige anekdotes over kerkgenoten en predikanten - te koop bij de christelijke boekhandel.

Amerikaanse en Britse clubjes nemen hun kerken op de hak met onnozele nieuwsmagazines. En de Nederlandse cabaretgroep Voorwaar, dat voornamelijk over Nederlandse protestanten grapt, schopte het in 2002 tot de finale van het Leids Cabaret Festival.

De kerk kan tegen een stootje, lijkt het. Of zijn christelijke satirici juist zo braaf dat ze niemand op de tenen trappen? Wordt vervolgd.

Robin de Wever is journalist. Hij volgde de master Religie en Levensbeschouwing aan de Vrije Universiteit. Zijn scriptie en journalistieke werk vindt u op www.robindewever.nl.