opinie Na al die maanden van heftig Amerikaans campagnevoeren denk je: 'Nu hebben we het allemaal wel gehoord.' Klopt. Het bekende lijstje onderwerpen (economie, banen, onderwijs, het Midden-Oosten en gezondheidszorg) kwam elke keer weer voorbij. Maar er zijn minstens evenveel belangrijke onderwerpen die niet of nauwelijks aan bod kwamen. 2012 is de campagne van Het Grote Zwijgen.

De kandidaten praten veel over Amerika's middenklasse (middle class). Dit zijn hardwerkende mannen en vrouwen die moeite hebben om hun baan te houden, hun hypotheek te betalen en de school en universiteit van hun kinderen te betalen. In de drie televisiedebatten spraken Romney en Obama hun warme steun uit voor deze groep kiezers.

Ik zat steeds midden in de nacht naar de debatten te kijken. Vanwege de buren moest ik me inhouden maar wilde het elke keer wel uitschreeuwen: 'Middle class? What about the underclass?' Die hebben veel harder hulp nodig. Armoede in Amerika is een kolossaal probleem maar geen fijn campagneonderwerp. Dikke pech voor tientallen miljoenen arme Amerikanen. Ze hebben geen baan, geen huis en amper eten voor hun kinderen.

Voedselbonnen
Bleef het helemaal onbesproken? Nee, Mitt Romney had het over de tientallen miljoenen Amerikanen die leven van voedselbonnen (food stamps). En dat dit aantal zo schandalig gegroeid is onder president Obama. De ondertoon: weer zo'n uit de hand gelopen overheidsprogramma. Verspilling. Weg ermee!

Romney zweeg over hoe hij deze schrijnende misstand wil aanpakken. Net als de 'linkse' Obama? Geen wonder. Als die zou pleiten voor een gerichte aanpak van armoede, krijgt hij de Republikeinse wind van voren: Daar heb je weer zo'n linkse Democraat die denkt dat de overheid alles kan oplossen. We willen geen nanny state, geen overheid als vertroetelende kinderjuf van Europese snit. En vooral geen klassenstrijd. Geen United States of Socialism.

Energieverspilling
Armoede is slechts één van de problemen waar we niks over horen. Nog een paar voorbeelden:

Misdaad en wapenbezit: Geen vergelijkbaar westers land met zo veel misdaad en zo veel vuurwapens. Doodse stilte bij beide campagnes.

Geen land met zo veel energieverspilling. De hele wereld werkt aan een duurzame economie. Wat horen we van Obama en Romney? Komt er een gericht plan om uitstoot te verminderen, auto's zuiniger te maken? Niet dus. 'Groen' is geen onderwerp. Kom over een paar jaar eens terug.

Zwarte president
Amerika heeft een recordaantal ongewenste zwangerschappen onder jonge meisjes. Wat zijn de kansen van al die ongewenste kinderen? Geen kandidaat die zo'n onderwerp durft te behandelen. Het kost je stemmen.

Van alle minderheden doen zwarte Amerikanen het het slechtst (misdaad, werkloosheid, drugsgebruik). Wat horen we van de eerste zwarte president van Amerika? Niks dus. Hij wil niet afgeschilderd worden als 'zwarte' president. Dat schrikt gematigde kiezers af.

Inkomensongelijkheid
Te veel Amerikanen leven ongezond. Dik zijn is een moordende volksziekte. Doe iets! Pak fastfood- en frisdrankfabrikanten aan. De stad New York laat zien dat het kan.

Onder Obama werd de inkomensongelijkheid weer groter. Schrijnend! Je hoort hem er amper over.

Obama heeft - heel moedig - een paar dingen wel aangepakt. Zijn plan voor ziektekosten en zijn openlijke steun voor het homohuwelijk. Maar hoor je hem daar trots over vertellen tijdens de campagne? Ook al niet.

Hopelijk krijgt Barack Obama nog vier jaar om wel echte politieke moed te tonen. Yes, he can!