opinie Barack Obama deed het belabberd in zijn debat tegen Mitt Romney. Romney was de onbetwiste winnaar. De gevolgen zijn zichtbaar: Obama is een groot deel van zijn voorsprong op Romney kwijt. In belangrijke swingstates komt Mitt Romney onheilspellend dichtbij. In die staten (Ohio, Florida, Virginia) bepalen de kiezers wie de komende vier jaar president zal zijn.

De campagne van Romney was vóór het debat in grote ademnood. Als Obama in topvorm was geweest had hij de genadeklap kunnen uitdelen. Dat gebeurde dus niet. Romney is weer helemaal in de race. Deelde Romney op zijn beurt meteen een genadeklap uit?

Ho, ho, niet zo snel.

In zijn eerste presidentiële campagne was Obama voor veel kiezers een magische kandidaat. Zijn aanhangers dichtten hem bovennatuurlijke gaven toe ("He walks on water"). Eenmaal gekozen sloeg de politieke zwaartekracht toe: de economische crisis, een onwillig congres, de weerzin van Amerikanen tegen grote overheidsplannen (ObamaCare).

Obama moet het in 2012 doen zonder de 'glamour & glitter' van 2008. 'Yes, we can' werkt niet meer. Zijn oude mantra 'Change' durft hij niet meer te gebruiken. Romney zou hem meteen bijvallen. "Verandering? Graag: Een andere president!"

Waar was de visionaire Obama in het debat met Mitt Romney? De president stond er lamlendig bij. Het hoofd gebogen; onwillige blik. Zelfs met het geluid uit kon je zien: hij staat er tegen zijn zin. De Republikeinen jubelden. Zou het Romney dan toch nog lukken?

Grotere inkomensverschillen
Sinds de verkiezing van Obama in 2008 hebben de Republikeinen nog harder dan voorheen hun rauwe, rechtse evangelie gepredikt: een kleinere overheid, grotere inkomensverschillen. Zo veel mogelijk vrije markt, zo weinig mogelijk overheidsbemoeienis. Het traditionele gezin als basis van de samenleving, geen irritant gedoe met homohuwelijken.

Wie de Republikeinen tegenspreekt, kan rekenen op een vlijmscherpe veroordeling. Hun nationalistisch getinte gelijkhebberigheid laat geen ruimte aan andersdenkenden. Die worden als on-Amerikaans afgeschilderd. Met de Democraten aan de macht wordt Amerika een tweede Europa. En dat is in het Amerkaanse politieke vocabulaire géén compliment.

Romney is niet de ideale evangelist van deze radicaal-conservatieve boodschap. Hij is helemaal niet zo rechts. Maar hij wil zó graag president worden. Dus sloeg hij gewillig rechtsaf en nam het imago van 'flipflopper' op de koop toe. Hij blijft een matige kandidaat: saai, koel en afstandelijk ("Frozen in himself").

Hij heeft geen enkele emotionele binding met gewone Amerikanen en is geen ideologische leidsman zoals Ronald Reagan. Zijn Mormoonse geloof wekt in brede kring argwaan. Hij was voor de Republikeinen de minst slechte kandidaat, die het - vergeleken met de ongeïnspireerde Obama - dus goed deed in het debat.

Humorloos
Maar de herinnering daaraan kan snel verbleken als Obama het in de twee volgende debatten beter doet. Er is positief nieuws over de opkrabbelende economie en het herstellend consumentenvertrouwen. De president staat straks tegenover de humorloze Romney die probeert al dat goede nieuws weg te masseren.

Heeft Obama de buit dus binnen? Nee, ook niet. Amerika blijft een oer-rechts land waar veel kiezers Obama véél te links vinden. Alles wijst op een nek-aan-nekrace.

Een steeds kleiner wordende groep twijfelaars bepaalt de uitslag. Samen met de talloze thuisblijvers. Wie in de komende weken alsnog de meeste thuisblijvers weet te enthousiasmeren, wint op 6 november.