opinie Op de 'democratische school' L-essense in Apeldoorn 'stralen' de leerlingen omdat ze zelf van alles kunnen beslissen (Trouw, 12 september). Maar waar het bij zulke vernieuwende scholen nooit over gaat, is dat kinderen schromelijk te kort komen als ze niet naar een gewone school gaan.

De school (en dan bedoel ik een school met minimaal acht klassen en even zovele volwassenen) heeft als werkgemeenschap een opvoedende taak die niet overgenomen kan worden door een gezin of kleine groep, laat staan door een zeilboot.

Scholen zijn voor kinderen de plaats waar ze beschermd en veilig binnen een relatief kleine samenleving kunnen oefenen voor het leven. Ze mogen fouten maken, worden daar nog niet op afgerekend, zoals volwassenen dat in de echte wereld wel worden.

Een belangrijk en onvervangbaar aspect van de gewone school is de massa 'anderen'. Kinderen leren zichzelf te ontwikkelen in een omgeving met kinderen en leraren die zich soms anders gedragen dan zij, andere hobby's hebben, andere verwachtingen hebben, andere eisen aan hen stellen dan ze van huis uit gewend zijn. Ze leren er dat de wereld niet altijd biedt en doet wat zij willen.

Kinderen leren daar hoe ze zich omringd door veel anderen kunnen ontwikkelen tot een individu dat zichzelf kan zijn maar ook wordt aangesproken op een bijdrage aan het grote geheel. Ze leren voor zichzelf op te komen en tegelijkertijd verantwoordelijk te zijn voor die vele andere bewoners waarmee ze samenwerken en spelen. Op school leren ze leven in een gemeenschap waarin we voor iedereen het beste willen en ieder lid naar beste vermogen en eigen kwaliteiten bijdraagt.

Het ondergedompeld worden in die mini-samenleving is een onmisbare bijdrage aan de identiteitsontwikkeling van kinderen, om maar te zwijgen over de voordelen die het voor een samenleving heeft.

Artikelen zoals over L-essense suggeren dat reguliere scholen er steeds minder in slagen het onderwijs te bieden dat kinderen nodig hebben en dat ouders om die reden zijn overgeleverd aan een alternatief als de democratische school of een zeilboot. Kinderen bedenken echter niet zelf dat een school ongeschikt voor ze is. Ouders kunnen nooit eisen dat de school tegemoet komt aan alle individuele wensen en verlangens die zij voor hun kind van belang vinden. Daarvoor is het nu net een school.

Ouders moeten hun kind juist leren dat het op school niet altijd gaat zoals thuis. Over het algemeen is het primair en voortgezet onderwijs in Nederland van goede kwaliteit, blijkt uit internationale vergelijkingen. De kinderen zijn gelukkig en de meeste kinderen gaan graag naar school. Leraren slagen erin kinderen naar hun beste vermogen te laten leren en ontwikkelen, ook al zijn de omstandigheden niet altijd optimaal. De eisen van overheid, inspectie en ouders zijn hoog, maar het mag allemaal niet te veel kosten.

Het is prettig als een kind altijd gelukkig is, maar belangrijker is het krijgen van bagage die maakt dat ze onder verschillende, ook lastige, omstandigheden kunnen stralen en laten stralen. Daar heb je een gewone school voor nodig.