Hoe afschuwelijk het is wat Prins Friso en de Koninklijke familie is overkomen, op de mediaberichtgeving en ook op de rol van de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) in de eerste dagen is kritische reflectie gewenst.

Na de eerste berichten, vrijdag, was nog veel onduidelijk. Zowel het 'NOS Journaal' als 'RTL Nieuws' zaten er bovenop en wilden niets missen. Het 'in de lucht' willen blijven en aldoor herhalen van de verklaring van premier Rutte, was begrijpelijk. Maar toen er vrijdagavond, en zeker zaterdagochtend, meer duidelijkheid kwam, werden extra journaals overbodig. Er viel niets nieuws meer te melden, behalve wie er op bezoek kwam.

Waarom hebben de omroepen zich toen niet beperkt tot de gewone journaals? Ze hadden altijd met breaking news kunnen komen bij nieuwe ontwikkelingen. Door deze keuze werden de media zelf een 'actor' in het proces en waren zij medeverantwoordelijk voor de hype. Hoewel er ook zeker lessen zijn getrokken uit het verleden. Bij de sneeuw- en lawinedeskundigen die op tv aan het woord kwamen, was de berichtgeving neutraal en zakelijk. In een later stadium zal de vraag vanzelf nog aan de orde komen waarom de prins en zijn begeleider zich met een lawinewaarschuwing buiten de piste begaven. Dat is onvermijdelijk in een tijdperk van transparantie. Nu de schuldvraag stellen heeft geen zin.

Mij viel wel de omfloerste manier op waarop dit weekeinde werd omgegaan met de feiten. Hoe anders was dat toen drie wandelaarsters in 2004 omkwamen in de Spaanse Sierra Nevada, nadat ze een weerwaarschuwing van de lokale bevolking negeerden. In dit geval stelden de media meteen de vraag naar de verantwoordelijkheid.

Ook de RVD handelde omfloerst. Terwijl de - goed ingevoerde - Oostenrijkse media berichtten dat bij de Prins een drain is ingebracht om de druk van de hersenen te verminderen, wilde de RVD niets melden. Waarom geen bevestiging of ontkenning geven? De toestand van de prins is op zichzelf al kritiek genoeg; dat is juist een reden om openheid te verschaffen. Juist de voorlichtingsdienst moet in deze situatie professioneel handelen - net als in iedere andere crisis.

In de Nederlandse media heb ik tot nu toe niets over die drain kunnen vinden. Hoe kan dat? De Oostenrijkse mediaberichten kunnen hun niet zijn ontgaan. Aan de andere kant werd het de RVD ook niet gemakkelijk gemaakt. NRC Handelsblad gaf zaterdag medische informatie prijs omdat een journaliste bij toeval in het ziekenhuis was, waar haar echtgenoot, een neurochirurg, een seminar leidde.

Zij mag achteraf zeggen dat zij zich als journalist bekend heeft gemaakt, maar het lijkt mij zeer onwaarschijnlijk dat de portee daarvan is doorgedrongen tot de Oostenrijkse chirurg. Zelfs als wél behandelend arts ben je vanwege het beroepsgeheim, terecht, uitermate voorzichtig in wat je zegt in de media.