opinie Terwijl financiële analisten gematigd optimistisch zijn over 2012, worden deskundigen op het gebied van de internationale betrekkingen steeds somberder. Kijk naar het Midden-Oosten, waar zich een nieuwe dynamiek aftekent.

Door de Arabische opstanden verdwijnen pro-westerse regeringen. Landen transformeren zich van autocratieën naar iets onbekends waarin in ieder geval fundamentalistische bewegingen een kans krijgen. Het eerste zichtbare gevolg is dat Israël zijn belangrijke gedoogpartner Egypte is kwijtgeraakt. Ook het economisch snel groeiende Turkije verwijdert zich van Israël. Israël raakt geïsoleerd, ook al omdat de westerse macht tanende is.

De effecten daarvan zijn ook al zichtbaar. Enkele jaren geleden zouden Rusland en China zich in de Veiligheidsraad over Syrië van stemming hebben onthouden. Nu vetoën ze de door het Westen gewenste sancties. Beide landen hebben een strikte opvatting over soevereiniteit en niet-inmenging. Nu Europa en Amerika met name China nodig hebben voor economische reddingsoperaties kunnen zij eindelijk dwarsliggen.

Als president Assad uiteindelijk valt, verdwijnt Syrië als bruggehoofd voor Iraanse terroristische activiteiten. Dat lijkt gunstig, maar Hezbollah zal ongetwijfeld ergens anders zijn hoofdkwartier weer opslaan. Daardoor ontstaat elders weer instabiliteit.

De stabiliteit wordt er in de regio ook niet beter op sinds Iran zijn atoomprogramma doorzet en het Westen hardere sancties afkondigt. Iran dreigt met een verschrikkelijke vergelding en afsluiting van de Straat van Hormoez. Defensieminister Hillen zou daarom al gepolst zijn om mijnenvegers naar het gebied te sturen.

Maar het meest bedreigend is de mogelijke aanval op Iran. De Amerikaanse minister van defensie Panetta meldde dat Israël binnen enkele maanden aanvalt, wat president Obama weer ontkende. Maar in Israel gonst het al maanden van de geruchten dat een aanval ophanden is. Ook sommige serieuze opinieleiders dringen nu op een aanval aan.

In het laatste nummer van Foreign Affairs stelde een voormalig adviseur van het Pentagon, Matthew Kroening, dat de tijd rijp is. Want een nucleair Iran zou een permanente dreiging voor Israël en Amerika zijn. Een nucleair Iran zou een kernwapenoorlog met Israël dichterbij brengen. En een nucleair Iran zou Amerika effectief kunnen afschrikken om welke actie dan ook in de Golf te ondernemen.

Hij geeft toe dat de Iraniërs niet gek zijn en maatregelen hebben genomen om de gevolgen van zo'n aanval te beperken. Maar, zo is zijn redenering, landen die in het verleden zijn aangevallen zoals Irak en Syrië, bleken hun atoomprogramma's daarna te staken.

Ik heb grote moeite met dit soort redeneringen. Na de Koude Oorlog heeft het Westen interventies uitgevoerd in landen als Kosovo, Irak, Afghanistan en Libië. Iedere keer bleken inschattingen over de duur, het aantal slachtoffers en het beoogde effect te optimistisch.

De oorlogsretoriek van alle partijen en de dynamiek die door de Arabische lente is ontstaan, doen echter vrezen dat we op een confrontatie met Iran afstevenen. Alleen al de dreiging ervan zal de olieprijs tot ongekende hoogte opstuwen, het vertrouwen in economisch herstel ondermijnen en daarom de eurocrisis verergeren. Alstublieft economen, kijk eens wat verder dan die mooie modellen van u.