column Afgelopen zaterdag werd Koen Koch gecremeerd. Als Trouw-columnist was hij mijn voorganger. Op de Leidse Universiteit deelden wij een kamer. En wij deelden een hartgrondige afkeer van politici die oorlogen voor politiek gewin uitbuiten.

Deze week zouden wij onze ergernis kunnen delen over de Franse president Sarkozy. Nadat vier ongewapende Fransen door Afghanen werden vermoord die zij op dat moment trainden, besloot Sarkozy zijn troepen al in 2013 uit Afghanistan terug te trekken.

In Washington brak lichte paniek uit omdat de Amerikanen met de Navo-bondgenoten besloten hadden hun troepen pas eind 2014 terug te trekken. Want dan zou de opbouw van Afghaanse veiligheidstroepen zijn voltooid. Als de Navo eerder zou vertrekken, zou dat de kans vergroten dat het land in chaos wegzinkt en alle inspanningen voor niets zouden zijn geweest.

Voor Sarkozy maakte dit kennelijk weinig uit, want zijn actie is ingegeven door binnenlandse politieke overwegingen. Hij scoort slecht in de race met de socialistische presidentskandidaat François Hollande. Met deze afspraak hoopt hij zijn statuur op te krikken en meer Franse kiezers aan zich te binden.

Zijn strategie doet denken aan die van president Obama die de verkiezingen won, mede door de toezegging om Amerikaanse troepen uit Irak terug te trekken. Die belofte kwam hij na, maar door het vertrek van de Amerikanen verslechterde de veiligheidssituatie in het land, en werd het politiek nog instabieler. Ook Obama plaatste zijn eigen politieke gewin boven het welzijn van het Iraakse volk.
Oorlogen worden ook begonnen als dat electoraal goed uitkomt.

Sarkozy maakt het hier wel erg bont. Om zijn prestige en dat van Frankrijk te versterken, werd hij de drijvende kracht achter de oorlog tegen Kadafi.

Maar Sarko's oorlog heeft tot nu toe weinig positiefs opgeleverd. Na ruim een half jaar van bombardementen die tienduizenden levens heeft gekost, ontwikkelt het land zich in hoog tempo tot een falende staat. Artsen Zonder Grenzen heeft er schoon genoeg van om gemartelde gevangen op te lappen, zodat ze verder kunnen worden gemarteld. Dit zit de organisatie zo dwars, dat ze haar activiteiten in detentiecentra staakt.

De Libische regering, of wat ervoor door moet gaan, krijgt de milities niet onder controle. Zij blijven bijvoorbeeld Tripoli controleren, hebben eigen gevangenissen en rekenen volgens eigen inzicht af met hun tegenstanders.

Evenals in Irak en Afghanistan verdreef een westerse coalitie een gehaat regime, waarna de chaos toenam. Met instemming van het eigen electoraat overigens. Kiezers steunen hun leiders als zij een 'rechtvaardige' oorlog beginnen.

Als het fout gaat of als het te lang duurt, is diezelfde oorlog ineens 'zinloos' en keren diezelfde kiezers zich van hun leiders af. De burgers van het land waarin de interventie plaatsvindt blijken in de praktijk slechter af te zijn dan tijdens het gehate regime. Maar dit speelt geen rol bij de binnenlandse scoringsdrift van sommige politiek leiders.

Koen Koch hekelde dit soort politiek opportunisme en wees daarom vrijwel elke oorlog af. Hij verafschuwde het lijden dat het gevolg van deze cynische realiteit was. Een gevoel dat met de jaren alleen maar sterker werd. We zullen zijn gebrom daarover missen.