Frits Jongbloets, eigenaar Studio De Oorzaak te Nieuwegein, bouwer van onder andere webwinkels −
12/01/12, 12:30
© anp
opinie
Er zijn meer oorzaken voor de terugloop van de traditionele detailhandel dan verkopen via internet.
Je zou haast denken dat er een nieuwe ronde van internet-bashing is ingegaan. Nadat eerst de sociale media werden afgeschilderd als vernietiger van onze sociale leefomgeving, is nu de webshop aan de beurt.
De verkoop via internet is gigantisch gegroeid, zowel in omvang als in productaanbod. Het is begrijpelijk dat de traditionele detailhandel zich zorgen maakt over deze vorm van concurrentie. Onlangs werd online drankenhandel Limoncello.nl verboden vanwege de bestemming van het pand vanwaaruit de winkel werd gedreven. De zaak was aangespannen door de Slijtersunie. Mogelijk volgt een hoger beroep.
Trouw schreef in een hoofdredactioneel commentaar over de leegstand in winkelstraten ('Laat iedereen zijn best doen om de winkelstraat te redden, ook de consument', 6 januari). De zaak Slijtersunie - Limoncello.nl werd niet genoemd, maar de timing suggereert een verband.
In dit commentaar van de krant werd rechtlijnig geredeneerd: de verkoop via internet concurreert winkeliers kapot, winkelpanden komen leeg te staan en winkelstraten verloederen. En de afsluiting was een oproep aan de consument om dit tij te keren: 'Computer uit, de stad in'.
Wat nu zo wonderlijk is: in datzelfde commentaar lees ik een paar scherpe observaties die de schuld van de verloedering van winkelstraten bij andere partijen leggen. Waarom dan toch de webshops de zwarte piet toespelen?
Zo wordt erop gewezen dat in Groot-Brittannië is ontdekt dat verloedering van winkelstraten tegengegaan kan worden door een leegstaand pand gemakkelijker een andere bestemming te geven, door een versoepeling van de regels. Maak er een kinderopvang van, bijvoorbeeld. Mochten Nederlandse gemeentes dit ei van Columbus zelf nog niet ontdekt hebben, laten we hen dan eens aansporen om de regelgeving in navolging van de Britse ook hier te versoepelen.
Het Trouw-commentaar stelt verder dat het opknappen van winkelgebieden niet kan worden overgelaten aan 'de markt', want dan gaan investeerders weer nieuwe winkelpanden bouwen waar niemand op zit te wachten.
Ik vrees dat ook. Maar als deze marktpartijen werkelijk zulke oogkleppen op hebben, wordt het dan niet eens tijd dat zij 'de markt' verlaten? Misschien kunnen ze op hun aftocht meteen de gemeentebesturen meenemen die hen jarenlang hun gang hebben laten gaan en hen "zinloze nieuwe winkelcentra uit de grond hebben laten stampen" - met ruimhartige inzet van publieke middelen.
Winkelpanden komen leeg te staan door allerlei factoren. De verkoop via internet is daar zeker één van, maar geef die niet als enige de schuld. Er is ook de voortwoekerende financiële crisis, de vergrijzing onder ondernemers, de bevolkingskrimp in bepaalde regio's, en de al genoemde overdaad aan winkelpanden.
Opvallend is dat ook juist een positief beeld wordt geschetst van de huidige ontwikkelingen, namelijk dat de verkoop via internet zijn plek gevonden heeft. De toekomst ligt inderdaad bij "de slimme retailers die een fysieke winkel combineren met een webshop, met warenkennis en een prettige bediening." De innoveerders en de kwaliteitswinkels dus. Laten we niet vergeten dat de eerste Nederlandse webshop ooit opgezet werd door een Wageningse bakker die al jaren een gewone winkel had.
Als deze innoverende ondernemers gesteund worden door een flexibeler bestemmingsbeleid, dan worden onze winkelgebieden er heus wel doorheen gesleept. En als er hier of daar een winkelcentrum overbodig blijkt te zijn geworden, dan is dat gewoon 'de markt'.