Elma Drayer −
12/01/12, 09:00
column
Als klein meisje beleefde ik buitensporig veel plezier aan tochtjes naar de boekhandel. Weinig vond ik feestelijker dan vergezeld door een vrijgevig familielid een boek te mogen uitzoeken. Een nieuw boek!
Zat dat er niet in, dan liep ik in m'n eentje naar zo'n paradijs bij ons in de buurt om alvast de etalage te bestuderen, neus gedrukt tegen het raam. Wat zou ik daar later wel niet kopen als ik eenmaal geld had.
Klinkt inderdaad als een verhaal van W.G. van de Hulst. Vertel ik het de kinderen, dan kijken ze me glazig aan. Dat doen ze wel vaker, maar als het om boekhandels gaat, lijkt de kloof wijder en dieper. Dan ben ik bij wijze van spreken als mijn grootmoeder die warme woorden sprak over de genoegens van een kolenkachel.
Inmiddels bevat het huis dat ik bewoon meer boeken dan ik vermoedelijk ooit zal kunnen lezen - een rijkdom waarmee ik me dagelijks gelukkig prijs. Maar eerlijk is eerlijk, in de traditionele boekwinkel zijn die zelden meer aangeschaft. Als ik een nieuwe titel nodig heb, zet ik me achter de laptop. Een paar simpele klikken volstaan, en de volgende ochtend ligt de bestelling op de deurmat.
Alleen vanuit een vaag schuldgevoel begeef ik me soms nog naar een boekverkoper van vlees en bloed. Ik wil per slot niet op m'n geweten hebben dat de bedrijfstak mede dankzij mijn luie consumentengedrag ten onder gaat.
Vrome onzin, natuurlijk. Dat heb ik wel.
Maandag stond in deze krant het zoveelste verontrustende verhaal over het boekenwezen. De toekomst van het Selexyz-concern, las ik daar, 'hangt aan een zijden draadje'. De zestien winkels die ooit in de keten opgingen, sommige meer dan honderd jaar oud, zullen wellicht verdwijnen. Het concept van het zogeheten 'boekenpaleis' - gigantische collectie in voorraad, knusse zithoeken, kopjes cappuccino - blijkt toch niet te werken. 'Wanhopige' pogingen om door de verkoop van speelgoed en hebbedingen het tij te keren, boden onvoldoende soelaas.
En niet alleen Selexyz hapt naar adem, ook zelfstandige boekhandels worstelen. Op een enkele uitzondering na hebben ook zij veel te sloom gereageerd op nieuwe technologische ontwikkelingen als internetverkoop en e-books.
Een dag later trof ik op de site van vakorgaan Boekblad een totaal ander geluid. Volgens trendwatcher Vincent van Dijk wordt 2012 sowieso het jaar waarin het papieren boek 'weer helemaal hot' zal zijn. We krijgen namelijk genoeg van 'de gladde schermen' van e-readers, telefoons en tablets. "We willen weer ervaren hoe iets voelt." Daarnaast is het kopen van boeken, aldus Van Dijk, 'een reactie op de onzekerheid, dreiging en onrust in de wereld'.
Dit alles, weet hij, biedt nieuwe kansen voor de 'fysieke boekhandel'. Die zou daarop moeten inspelen door de 'service en beleving' te vergroten. Bovenal dienen ze klanten 'een goed gevoel' te bezorgen, want dan 'gunnen' zij hun winkelier omzet.
"Consumenten willen gastvrij worden ontvangen, en na een vriendelijk praatje (en een kopje gemberthee) en met een verrassend goed boek de deur uit stappen." In hospitality-cursussen kan het personeel leren hoe je zulks aanpakt.
Gemberthee in plaats van cappuccino? Ik help de trendwatcher én de boekenbranche graag hopen dat het de oplossing is. Maar erg gerust kan ik er niet op zijn.