Waar anderen filosofeerden over de hoogte van de kerstboom en wat te eten bij het kerstdiner, draafde ik deze maand van de ene lezing naar de andere. Gezeten in sjieke zalen met gewichtige sprekers en duizelingwekkende analyses. Ik luisterde.

Een meisje stond op. Ze had een mooie, hese stem en een 'r' die een herkomst ergens in het Gooi verraadde. "Maarr. We kunnen jullie toch helpen. We hebben in Europa al zo lang ervaring met het bouwen van democratieën. Jullie kunnen daar toch alleen maar van leren?"

De spreker, een Arabische journalist, keek haar vriendelijk aan.

"Eerst probeerde het Westen het op zijn beschaafde manier in Afghanistan en Irak. Het resultaat: jarenlange oorlogen met miljoenen burgerdoden."

Het publiek grinnikte ongemakkelijk.

"Toen probeerden we het op de achterlijke Arabische manier. Het resultaat: één jaar, vier dictators minder en een minimum aan burgerdoden."

Een paar mensen knikten voorzichtig.

"Natuurlijk, er worden fouten gemaakt, er zijn enorme wantoestanden. Er zal er nog onnoemelijk veel misgaan. Maar het zullen ónze fouten zijn, ónze verantwoordelijkheid en we zullen onze regimes zelf weer omverwerpen als ze niet doen wat ze beloven. Dus alsjeblieft: laat het Westen ons na al deze jaren met rust laten. Gun ons onze waardigheid!"

De zaal was stil.

Het is gemakkelijk om cynisch te doen over de Arabische revoluties. Heerlijk om alle misstanden eruit te lichten en de Arabische lente tot een Arabische herfst of winter te brandmerken. Al te vaak wordt gewezen op de winst van mogelijk fundamentalistische partijen of sektarisch geweld.

Reële problemen, die de nieuwe regeringen ongetwijfeld vele kopzorgen zullen brengen. Toch is het niet meer dan logisch dat de islamitische partijen, die jarenlang de enigen waren die de straat opgingen om het gewone volk te ondersteunen, nu zo populair zijn. Ze werden door de seculiere regimes buiten de regering gehouden en dit is hun tijd om een inhaalslag te maken. De islam is het symbool voor een identiteit geworden. En ja, helaas zal sektarisme door kwaadwillende krachten ingezet worden als middel tot verdeel- en heerspolitiek.

Daarom is het misschien ook te gemakkelijk om erop te wijzen dat de Arabische revoluties uiteindelijk draaien om de simpele levensvoorwaarden eten en werk.

Het enige wezenlijke dat we in deze fase kunnen constateren, is dat de Arabische wereld een morele overwinning al op zak heeft. De eerste opstand, een jaar geleden in Tunesië, werd ook wel de Thawrat al-Karamah genoemd, de revolutie voor waardigheid. Volkeren die zowel door hun leiders als vele westerlingen als indolent en zwak werden gezien, stonden op. Die menselijke waardigheid is een van de meest krachtige symbolen achter alle opstanden. Daar kan geen westerse mogendheid meer iets van afpakken of aan helpen opbouwen.