opinie Het gros van het electoraat heeft - dankzij het onderwijs - geen benul meer van enig geloof. PVV en links profiteren daarvan.

Toen mijn dochter in groep 7 zat, kreeg zij de opdracht een werkstuk te schrijven over Karl Marx. Verder dan wat gegevens over het privéleven van Marx kwam ze niet. Tijdens de tafeltjesavond verklaarde de jonge leerkracht dat het niet gaf dat mijn dochter nog niets begreep van het marxisme. Het ging er alleen om dat ze kennismaakte met een van de grote wereldreligies, de andere twee waren het christendom en de islam.

Dit was een nogal merkwaardig rijtje. Sinds wanneer was het marxisme een religie? En waarom paste bijvoorbeeld het jodendom niet in deze opsomming? Op de katholieke middelbare school van haar broer bleek bij levensbeschouwing de kabbala, de joodse getallenmystiek, als een serieuze godsdienst te worden gepresenteerd. Ook hij kreeg geen echt overzicht van de grote religies en hun betekenis, alleen bij het vak geschiedenis werd er terloops op ingegaan.

Onderwijs weerspiegelt de prioriteiten van een tijd en die liggen op het ogenblik in Nederland duidelijk niet bij het geloof. Mede daardoor is religie in één generatie een volkomen onbegrijpelijk verschijnsel geworden. Zelfs degenen die ervoor hebben doorgeleerd, kunnen het niet meer uitleggen. Godsdienst wordt gepresenteerd als een primitieve bezigheid, vergelijkbaar met middeleeuwse geneeskunde, waarin ook niemand zich meer echt hoeft te verdiepen. Dat religie voor miljoenen mensen nog steeds van betekenis is en dat onze cultuur voortbouwt op de christelijke cultuur is een uitstervend inzicht.

Op het ogenblik trekken de PVV en vooral de linkse partijen samen ten strijde tegen gelovigen alsof de ontzuiling nog moet plaatsvinden. Ze profiteren daarbij van de situatie dat het gros van het electoraat - mede dankzij het onderwijs - geen benul meer van enig geloof heeft.

De PVV noemt zich weliswaar pleitbezorger van de joods-christelijke traditie, maar heeft een heel andere agenda. Door drie religies in diskrediet te brengen met de aanvallen op de weigerambtenaren en het onverdoofd ritueel slachten, haalt PVV het CDA onderuit - in de hoop deze partij verder leeg te zuigen. Links werkt daaraan graag mee. Zo leidt gebrek aan religieus begrip tot een steeds grotere politieke instabiliteit.

Ook de neiging van politici om alles terug te willen brengen tot eenvoudige goed- of foutschema's speelt mee. Je bent voor of tegen weigerambtenaren, voor of tegen Mauro, voor of tegen onverdoofd ritueel slachten, je bent een graaier of een uitgeknepen arbeider. Helaas zijn de meeste kwesties minder eenvoudig en dat geldt zeker voor religieuze aangelegenheden.

In het boek 'Religie voor atheïsten' laat Alain de Botton zien dat in godsdiensten elementen zitten die heel bruikbaar zijn in de seculiere samenleving. Ze brengen mensen bij elkaar en ze onderwijzen een vorm van levenskunst die de moderne wereld niet kan bieden. De Botton wijst op de troostende gedachte in alle religies dat het aardse paradijs niet haalbaar is. Wie accepteert dat het leven onvolmaakt is, raakt minder snel gefrustreerd. En is hopelijk ook minder geneigd tot drammerige politieke standpunten.