opinie Het moderne Sinterklaasfeest symboliseert het eigentijdse verlangen naar steeds meer. Tijd voor de kunst van het geven.

Al wekenlang zijn de kinderen in Nederland bezig met de Sint. Niet zozeer met het verhaal van Sinterklaas - die geheiligd werd om zijn gulheid - als wel met wat er in de schoen zit en welke pakjes ze zullen krijgen. Sinds kort kunnen zij, zo las ik onlangs, zelfs gecoacht worden: hoe ga je om met verlanglijstjes, wat als het vriendje een groter cadeau krijgt, wat hoort er eigenlijk in een schoen, is alleen snoepgoed genoeg?

Zo is het Sinterklaasfeest uitgegroeid tot een nationaal feest waarbij het vooral gaat om de vervulling van verlangens. Het fascinerende hieraan is echter dat als een verlangen eenmaal gestild is, onmiddellijk een nieuw verlangen opspringt. Recent is gebleken dat een dergelijk mechanisme uitmondt in een systeem dat zichzelf vernietigt: de graaicultuur onder topmanagers, de banken die vooral gericht waren op groei zodat zij met irrealistische woekerhypotheken hele huishoudens te gronde richtten. Het streven naar méér heeft uiteindelijk desastreuze gevolgen.

Het is te gemakkelijk om hierbij alleen te wijzen naar degenen die zich overduidelijk niet in de hand weten te houden. Ik moet eerlijk bekennen dat ook ik behept ben met de zucht naar meer, beter en hoger. Hoewel ik weet dat ik het in vele opzichten beter heb dan anderen, betrap ik mezelf op het verlangen om net iets succesvoller te zijn, of te wonen in een huis met een mooier uitzicht.

Om mij heen zie ik anderen in hetzelfde mechanisme verstrikt raken. Blijkbaar is het voor de mens moeilijk om tevreden te zijn met de status quo. We denken vooral in onze tekortkomingen en zien de wereld als iets waar de vervulling ligt te wachten.

Maar wat als we niet denken in termen van krijgen, maar van geven? Denken in termen van krijgen, is denken in termen van schaarste. Denken in termen van geven, is denken in termen van overvloed. Het kan hierbij om materialistische zaken gaan maar ook om bijvoorbeeld liefde of vriendschap. Het opstellen van een geeflijstje zou hierbij kunnen helpen.

Wat is er in mij dat ik aan de wereld te geven heb? Waar ervaar ik overvloed? Ik heb zelf ervaren dat zodra ik me richt op de overvloed die in mijzelf aanwezig is, het verlangen in een ander daglicht wordt geplaatst. Je ervaart dat er eigenlijk al zoveel rijkdom aanwezig is. Een utopie? Misschien, toch was het de heilige Nicolaas die ons daarin voorging.

Sint Nicolaas alias Bisschop van Myra werd immers bij zijn dood op 6 december omstreeks 342 heilig verklaard om zijn goede daden. Zo zou hij zeelieden van de verdrinkingsdood hebben gered, drie jongens uit een pekelton tot leven hebben gewekt en drie dochters van een arme man goud hebben gegeven zodat ze konden trouwen. Pas door de eeuwen heen groeide de Sint uit van weldoener voor de armen, pedagogisch instrument (wie zoet is krijgt lekkers...) tot de pakjeskoning die hij nu is.

Wellicht wordt het tijd zijn historische daden in ere te herstellen en zijn gulheid als voorbeeld nemen. En dus niet de cadeautjes als hoogtepunt van het Sinterklaasfeest te zien maar de reflectie op hoe dit jaar de eigen gulheid oftewel geefkunst in de praktijk is gebracht.

Daarom stel ik voor dat vanaf nu alle kinderen voor 5 december een geeflijstje opstellen. Wat hebben zij dit jaar te geven? Wat zouden ze willen geven? En aan wie? Waar ervaren zij een overvloed in de wereld en waar hebben zij overvloed in zichzelf? En hoe verhoudt het geven zich tot hun eigen verlangens?

De lange donkere avonden lenen zich goed om hierover van gedachten te wisselen. Zo leren zij al vroeg wat geven uit overvloed betekent en hoe zich dit verhoudt tot de wens te krijgen.