commentaar In het Zuid-Afrikaanse Durban zijn vertegenwoordigers van 192 landen bijeen om nieuwe afspraken te maken over de beperking van de uitstoot van broeikasgassen en het beteugelen van de klimaatverandering die door de mens in gang is gezet.

De cynicus zou kunnen zeggen dat we dezer dagen wel iets anders aan ons hoofd hebben dan het klimaat. Maar het zou een vergissing zijn om de eurocrisis alle andere wereldproblemen uit het zicht te laten drukken. Want de verschillende crises, in klimaat, in energie, grondstoffenverbruik, voedselvoorziening en financiële huishouding, hebben met elkaar te maken. Ze hebben soms oorzaken gemeen, en ze vergen allemaal een ingrijpende, structurele verandering van maatschappij en menselijk gedrag.

Door een economische dip kunnen de grondstofprijzen tijdelijk zakken, en lijkt het alsof het wel meevalt met de voedselprijzen, maar de onderliggende trend naar schaarste en uitputting gaat door en treedt weer aan het daglicht zodra de mist van financiële onrust oplost.

Over het vermogen van de mens om de crises die hij heeft veroorzaakt op te lossen, kunnen we niet optimistisch zijn, helaas, ook in Durban niet. Er wordt gepraat over een opvolger van Kyoto, het protocol waarin landen zich verplichten hun uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Kyoto was een doorbraak veertien jaar geleden, en het had het begin kunnen zijn van een gezamenlijke weg naar duurzame ontwikkeling. Maar in plaats van een begin werd het een eind; een verdrag als Kyoto zou nu niet meer tot stand kunnen komen, en de kans dat er in Durban een volwaardige opvolger uit de bus komt, is zeer gering.

Daarmee is de klimaatconferentie in Durban niet zinloos. Zo lang er geen waardig alternatief is voor de moeizame weg van multilaterale onderhandelingen, moeten die doorgaan. Want anders verdwijnt de klimaatcrisis van de agenda en dreigt duurzame ontwikkeling een hobby te worden voor wie er tijd en geld voor heeft.

In Durban moeten landen in ieder geval worden gehouden aan eerder gedane beloften, bijvoorbeeld over een groenfonds om de effecten van klimaatverandering in arme gebieden op te vangen. En de 192 deelnemende landen moeten in gesprek blijven over duurzame ontwikkeling. In energieproductie en -consumptie doen zich veranderingen voor op een schaal en in een tempo die het nationale ver overstijgen. Met of zonder een nieuw Kyoto: er is geen alternatief voor mondiale samenwerking.