commentaar De wetenschap heeft slecht en goed nieuws voor staatssecretaris Henk Bleker. Het slechte nieuws is dat de 70 miljoen die hij jaarlijks uitgeeft aan agrarisch natuurbeheer slecht besteed geld is, omdat dat beheer niet werkt. Het goede nieuws is dat het euvel verholpen kan worden.

Hoogleraren van drie universiteiten kwamen vorige week in deze krant tot de conclusie dat het agrarisch natuurbeheer in zijn huidige vorm niet werkt. Het natuurbeheer door boeren is duur, veel duurder dan het 'traditionele' beheer van natuurgebieden door organisaties als Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer. En de agrarische bijdrage aan een rijkere biodiversiteit is op zijn best bescheiden.

Je zou hieruit de conclusie kunnen trekken dat landbouw en natuur weer strikt gescheiden moeten worden. Natuurbeheer voor behoud van biodiversiteit, voor de recreatie en voor het algemeen welbevinden, en de landbouw voor de voedselproductie. Gezien de structurele voedselcrisis waar de wereld op afstevent, is de verleiding groot om te kijken naar de productiviteit van de landbouw en niet naar de kwaliteit van de omgeving. Landbouworganisatie LTO vindt dat om die reden aan een groot deel van het landbouwareaal helemaal geen natuurbetekenis toegekend moet worden.

Die conclusie trekken de kritische hoogleraren echter niet. Ze zien goede mogelijkheden om het natuurbeheer door boeren wel effectief te maken. Belangrijkste probleem is nu dat de natuur een te kleine rand is van de akker. Boeren zouden verplicht moeten worden om, bijvoorbeeld, 5 procent van hun areaal uit productie te nemen en die grond houtwal of slootkant te laten.

Voorstellen in die richting liggen voor het grijpen nu de landen van de Europese Unie zich gaan buigen over een herziening van het landbouwbeleid. Een ombuiging in groene richting staat in Brussel hoog op de agenda. Verplichte braaklegging kan daarvan onderdeel zijn.

In het verleden werden boeren door Europa ook al tot braaklegging verplicht, maar dan om overproductie in de landbouw te beperken. Nu zou braaklegging van - bredere - randen van het land de natuur dienen. En natuurlijk moet de boer een passende beloning krijgen voor deze bijdrage aan het natuurbeheer.

Staatssecretaris Bleker kan hiervoor een warm pleitbezorger worden in Brussel. Want hij zorgt daarmee niet alleen voor nieuwe toegevoegde waarde van de landbouw, maar hij kan bovendien op agrarische grond de verbindingen tussen natuurgebieden realiseren waarvoor hij elders geen ruimte wil scheppen.