commentaar Koud had de Raad van State gisteren de vergunning voor de Essent-kolencentrale in de Eemshaven vernietigd, of minister Verhagen liet weten dat de nieuwe vergunning bij wijze van spreken klaarligt. Vanwaar dat gebrek aan respect voor zo'n gezaghebbende juridische instantie? Hoe kon de bewindsman zó snel tot de conclusie komen dat het ingewikkelde vonnis niet meer dan een lastige hobbeltje is?

Energiebedrijf Essent zal enige troost putten uit de woorden van Verhagen. Maar het valt ernstig te betwijfelen of de Wadden veilig zijn bij dit kabinet. Daarover gaat deze uitspraak: Essent heeft niet hard kunnen maken dat het kwetsbare natuurgebied bestand is tegen de grote hoeveelheden stikstofoxide en koelwater die de centrale zou gaan uitstoten. Want wat Essent ook beweert, 'schoon' is voor een kolencentrale een zeer relatief begrip.

Milieuorganisaties als Greenpeace en Natuur & Milieu verdienen dan ook een bedankje. Zij hebben gisteren een mooi succes geboekt. Voor het overige laat de gang van zaken rond de omstreden centrale een wrange nasmaak achter. Niet zozeer het schrappen van de vergunningen is slecht voor het Nederlandse investeringsklimaat, wel dat de juridische procedures zo lang duren: daar lopen ook producenten van groene stroom tegenaan. Twee provincies én de rijksoverheid hebben vergunningen afgegeven die niet deugden. En terwijl Essent al aan het bouwen was, verdwenen plannen voor ondergrondse opslag van CO2 geruisloos van tafel.

Essent heeft - voor eigen risico, gelukkig - de afgelopen jaren vrolijk doorgebouwd terwijl de bezwaarprocedures nog liepen. Dat staat het bedrijf vrij, maar nu staat er een half afgebouwde centrale waarin al meer dan twee miljard is geïnvesteerd. Dat had beter anders besteed kunnen worden. Om een rapport van de Energieraad van dit voorjaar in herinnering te roepen: de komende tien jaar moet Nederland minstens 40 miljard euro investeren om de Europese doelstellingen voor groene stroom te halen.

De Essent-centrale was goed voor twee miljoen huishoudens. Prachtig, maar onnodig voor binnenlandse consumptie. Nederland is al stroomexporteur en dat wordt alleen maar meer. Nieuwe investeringen zijn dus een puur commerciële onderneming. En ook daar is niets mis mee, behalve dat het onverteerbaar is dat, gegeven die omstandigheden, voor het kabinet de belangen van Essent zoveel zwaarder wegen dan het echte kapitaal van het noorden: een uniek en onvervangbaar stuk werelderfgoed.