commentaar Dieren en planten trekken naar het noorden. De opwarming van de aarde maakt gebieden die voorheen te koud voor hen waren leefbaar, en gebieden waar ze zich tot nu toe thuis voelden te heet of te droog.

De beweging is al geruime tijd aan de gang. Nieuw is de snelheid: dieren en planten blijken hun leefgebied sneller te verplaatsen dan gedacht. Ze halen gemiddeld 17 kilometer per decennium, berekenden wetenschappers. Een indrukwekkende prestatie.

De natuur doet ons regelmatig versteld staan; in de dierenwereld en zeker in het plantenrijk is niets onmogelijk. Zelfs in de meest extreme uithoeken van de aarde komt leven voor. Dat het zich ook zo snel aanpast aan veranderende omstandigheden, is opmerkelijk. Maar het betekent niet dat flora en fauna minder kwetsbaar zijn dan gedacht.

De indrukwekkende migratiesnelheid van soorten is een gemiddelde. Er zijn soorten die nog sneller kunnen verhuizen als het moet, maar er zijn ook soorten die dit tempo niet halen en die hun leefgebied zien verschrompelen. Denk niet dat de natuur de klimaatverandering die we nu meemaken moeiteloos kan opvangen. Die klimaatverandering levert hoe dan ook verliezers op. Onder die verliezers zullen vooral specialisten zijn; dier- en plantensoorten die zich hebben aangepast aan heel specifieke leefomstandigheden. Zij zijn het meest kwetsbaar als de omstandigheden veranderen.

Veranderende omstandigheden zijn er op aarde altijd geweest. En ze leveren niet alleen verliezers op, maar ook nieuwe kansen voor nieuwe soorten. De evolutie gaat door. Probleem is alleen dat het tempo waarin soorten verdwijnen veel hoger ligt dan de snelheid waarmee nieuwe soorten ontstaan. Probleem is ook dat de veranderingen die we meemaken geen natuurlijke zijn; ze zijn een bijproduct van de mens.

De klimaatverandering die de mens veroorzaakt heeft hoog op de politieke agenda gestaan. Hij is helaas alweer gezakt, omdat we druk zijn met onze financiële crisis of omdat we de klimaatverandering zo serieus niet meer nemen.

Dat is een onmenselijke vergissing. De bewondering die we kunnen koesteren voor het aanpassingsvermogen van de natuur, moet ons aanzetten om niet minder te doen maar meer. Niet alleen om die rijkdom van planten- en diersoorten te beschermen, maar ook uit een welbegrepen eigenbelang.

Want ook wij gaan de invloed van klimaatverandering voelen. De mens mag zich, met al zijn intelligentie en zijn technologie, onkwetsbaar voelen, hij is het niet.