opinie Waar babyboomers worden gespaard, betalen jonge werkenden de rekening. Hoelang accepteren zij dat nog?

Gezaghebbende economen stellen dat met het pensioenakkoord tussen werkgevers, werknemers en kabinet een voorschot wordt genomen op het deel uit de pensioenpot dat ­bestemd is voor de jonge werkenden van nu. Dat bevestigt dat het ­'hervormingsbeleid' de babyboom­generatie voorlopig geen windeieren legt.

Het ziet ernaar uit dat bestaande arrangementen voor de generatie jonge werkenden van nu, van twintigers tot veertigers, geen garanties voor de toekomst bieden. Wel staat vast dat ze nu een forse rekening krijgen gepresenteerd, tot drie of mogelijk vier keer toe. Hervorming van collectieve arrangementen lijkt niets anders te zijn dan het apaiseren van een fors vergrijzend electoraat en het nog even uitpersen van twintigste-eeuwe collectieve arrangementen.
Ten eerste verhoogt het op de lange baan schuiven van de verhoging van de AOW-leeftijd de lasten voor de werkenden langdurig, juist in de periode dat de babyboomers en masse van hun AOW genieten. De basis van de huidige AOW is nu eenmaal een omslagstelsel. En passant is ook nog besloten dat de AOW met een extra 0,6 procent bovenop de inflatie wordt geïndexeerd.

Ten tweede betekent het pensioen­akkoord dat de pensioenbijdragen voor jonge werkenden in ieder geval gelijk blijven (en de kosten waren al gestegen), terwijl nu blijkt dat het rendement afneemt. Dat komt doordat de pensioengerechtigden van de nabije toekomst hun tekort aanvullen met die bijdragen. We sparen nu eenmaal niet voor ons eigen pensioen (al wekt ons pensioenoverzicht die indruk wel), maar eten uit dezelfde collectieve ruif. En wie het eerst bij de ruif is, mag naar believen graaien, zo blijkt nu.

Ten derde wordt op een 'verworvenheid' van de jonge werkende generatie, de kinderopvang, fors bezuinigd. De overheidsbijdrage wordt fors verlaagd - en genivelleerd - waardoor juist hardwerkende, talentvolle en succesvolle jonge werkende ouders flink worden getroffen. Juist diegenen met meeste toegevoegde waarde op de arbeidsmarkt, hopelijk niet alleen vrouwen, worden terugverwezen naar het aanrecht.

Een vierde thema lijkt de solidariteit tussen generaties definitief te ontwrichten. Met name in de jaren van forse economische groei heeft het uitblijven van ingrepen in de huizenmarkt (liberalisering van huren, verkoop van huurwoningen en afbouwen van de hyptheekrenteaftrek) de woningprijzen fors doen stijgen. Met moeite kwamen jongeren de woningmarkt op. Pervers is het feit dat het effect van falend beleid en exploderende woningprijzen toen wordt versterkt door hogere rentestanden door de crisis van nu. Om in Amsterdam, Den Haag en Utrecht een huis te kopen als starter of jonge werkende ouder moet je inmiddels fulltime tweeverdiener zijn. Maar ja, de kinderopvang...

Als het voorstel van Rabo-topman Moerland, om starters te verplichten een annuïteitenhypotheek te nemen, gehoor vindt bij het kabinet, wordt wederom dezelfde generatie eenzijdig getroffen. Die zal immers minder tot uiteindelijk geen voordeel hebben van de aftrekbaarheid van de hypotheekrente. Moeten we nog uitleggen wie straks zeker wel cashen op hun huis als ze besluiten kleiner of in Spanje te gaan rentenieren? Precies.

Het moet gezegd: de babyboom-generatie heeft alle oog voor solidariteit in eigen kring, en invloed op de machthebbers en beslissers die hun slippen dragen. Jong werkend Nederland staat erbij en kijkt ernaar. De vraag is: hoe lang nog?