Eindelijk inspraak bij pensioenen

Goed dat ouderen mogen meepraten over pensioenen. En geef uiteraard jongeren ook dat recht.

Het voorstel om ouderen meer invloed te geven rond pensioenen is de pensioenfondsen in het verkeerde keelgat geschoten. Dat bleek uit het interview met Gerard Riemen, directeur van de koepel van bedrijfstakfondsen in Trouw. Participatie van gepensioneerden in pensioenfondsbesturen ’zou een klap in het gezicht van jongeren’ zijn. Gepensioneerden zetten door hun eisen de solidariteit tussen generaties op het spel. Tenslotte probeerde Riemen om het standpunt van de Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen (NBP) belachelijk te maken. Het wordt tijd voor wat feiten.

De bedrijfstakpensioenfondsen zijn gekaapt door een kartel van werkgevers en vakorganisaties. Aangezien pensioen niets anders is dan uitgesteld loon en één van de bij cao overeengekomen arbeidsvoorwaarden (loon, vakantiegeld, dertiende maand, spaarloon, zijn andere), is het ouderen zowel als jongeren een raadsel wat werkgevers in de besturen van pensioenfondsen te zoeken hebben. Zij bemoeien zich toch ook niet met de besteding van ons vakantiegeld? Ook is het ouderen zowel als jongeren niet ontgaan dat zij, elk op zijn eigen manier, degenen zijn die alle risico’s lopen bij een falend beleggingsbeleid van pensioenfondsen. Aangezien alle gelden in de pensioenfondsen verplicht bijeengebracht zijn door werkenden en gepensioneerden, is medezeggenschap van alle betrokkenen een simpele eis van de moderne tijd.

Naast vertegenwoordiging van gepensioneerden dient ook die van jongeren aanzienlijk uitgebreid te worden. Het verwijderen van werkgevers uit de besturen schept hier ruimte voor. Wat de vakorganisaties betreft, hun representativiteit staat al jaren ter discussie. De argumenten daarvoor behoeven geen herhaling. De mantra dat zij op een dermate evenwichtige wijze de belangen van gepensioneerden behartigen, dat inbreng van anderen overbodig is, heeft meer met het vasthouden aan de eigen machtspositie dan met een toetsbare werkelijkheid te maken.

Wat de indexatie voor gepensioneerden betreft, het grootste pensioenfonds van Nederland, het ABP, heeft in de jaren 2001-2007 een bedrag van 4,87 procent van een jaarpensioen niet uitgekeerd. De gevolgen van de minicrisis uit die periode zijn uitsluitend verhaald op gepensioneerden. Vanaf het crisisjaar 2008 is de indexatie voor vele jaren bevroren. NRC/Handelsblad (1 september) meldt dat door twee directieleden van het Centraal Plan Bureau (CPB) becijferd is dat vooral de vijftigers en zestigers opdraaien voor de huidige pensioencrisis.

Voor veel pensioenfondsen is de situatie nog veel ongunstiger en wordt er al jaren geen enkele indexatie uitgekeerd. Dat sinds 2008 voor werkenden de pensioenopbouw voor jaren bevroren is, en dat de perspectieven van jongeren op een goed pensioen aan het verdampen zijn, moet in dit verband eveneens nadrukkelijk genoemd worden.

De NBP meent dat in de jaren ’90 door werkgevers en vakorganisaties in de pensioenfondsbesturen een onverantwoord en overmatig risicovol premie- en beleggingsbeleid is gevoerd. Voorts geldt dat de overheid in die jaren zo’n 15 miljard euro uit de ABP kas heeft geroofd . Met gepensioneerden in de besturen zou ongetwijfeld een evenwichtiger en terughoudender beleid gevoerd zijn. Na vele jaren vruchteloze discussie over medezeggenschap zijn de ouderenbonden het nu zat en kiezen zij nadrukkelijk voor actie.

Samenvattend, vakorganisaties in kongsi met werkgevers, voeren ter bescherming van de eigen machtsposities op regenteske wijze een kansloos achterhoedegevecht tegen de emancipatie van grote groepen deelnemers bij de pensioenfondsen. Dat we hun definitieve verlies zo spoedig mogelijk tegemoet mogen zien, is de wens van de grote meerderheid van oudere en jongere verplichte deelnemers in de bedrijfstakpensioenfondsen.