Laat Amalia en haar zusjes ongestoord spelen

Een vakantiefoto van Máxima in de krant dient geen algemeen belang en is een schending van de mediacode.

Twee weken geleden heeft een aantal media vakantiefoto’s van prinses Amalia, prins Willem-Alexander en prinses Máxima gepubliceerd. De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) heeft hier tegen geageerd, wat tot veel ophef heeft geleid. Wij werden er op diverse plaatsen van beschuldigd de persvrijheid te beknotten. Waarom, zo werd gesteld, maken de prins en prinses zich zo druk om een paar ’onschuldige’ vakantiefoto’s?

Onze acties kennen een basis in internationale verdragen. En niet de minste, zoals het verdrag waarin de rechten van het kind zijn geregeld en het Europese Verdrag van de Rechten van de Mens. Verder zijn er uitspraken van het Europese Hof van Justitie en de Nederlandse rechter.

Die verdragen komen er op neer dat persvrijheid en het recht op vrije meningsuiting van gelijk gewicht zijn als het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Van geval tot geval moet worden beoordeeld of de persvrijheid een inbreuk op de privacy rechtvaardigt. Publieke figuren hebben hier meer te dulden dan niet-publieke figuren. Maar niet tot in het oneindige.

De rechter vindt publicatie van een privéfoto gerechtvaardigd wanneer deze ’een bijdrage levert aan een publiek debat over een zaak van algemeen belang’. ’Onschuldige’ vakantiefoto’s doen dat niet. ’Sneeuwscooter botst tegen prins’ mogelijk wel; publicatie van een dergelijke foto stuit niet op bezwaren van de RVD.

Het hoofdredactioneel commentaar van Trouw, afgelopen zaterdag, deed bij ons de wenkbrauwen fronzen. Daarin stond: „Maar als we toch in de bossen zijn en we komen er leden van het koninklijk huis tegen, dan verbiedt de code niet om daarvan melding te maken”. Dat is juist, tegen het verslag doen bestaat bij ons geen enkel bezwaar, Maar vervolgens zegt Trouw: ’En daar hoort ook een plaatje bij’. Hierover verschillen Trouw en de RVD dus fundamenteel van mening.

De krant heeft over het plaatsen van de bewuste foto in een brief aan de prins en prinses geschreven: „Wij menen in de geest van de mediacode te hebben gehandeld en zullen dat blijven doen. De publicatie was voor zover wij kunnen nagaan geen resultaat van achtervolgen of bespieden”. Maar in het hoofdredactioneel commentaar werd verzuimd te melden dat men de prins en prinses in dezelfde brief heeft laten weten hun persoonlijke levenssfeer niet te zullen schenden „zolang daarmee geen publiek debat over een zaak van algemeen belang wordt gediend”. Het moge duidelijk zijn dat de RVD niet inziet welk algemeen belang gediend is bij publicatie van deze bewuste vakantiefoto’s.

Wij organiseren jaarlijks een fotosessie met het gezin van de prins van Oranje. In juli was dat ook weer het geval. In de persuitnodiging stond: ’uitgangspunt voor deelname aan deze fotosessie is dat media de persoonlijke levenssfeer van de leden van het koninklijk huis respecteren. Dit geldt ook voor publicatie van beeldopnamen door derden gemaakt’. Trouw heeft zich hierna aangemeld, is erbij geweest en heeft foto’s geplaatst van het gezin op het strand in Wassenaar. Tóch zijn er daarna vakantiefoto’s uit Argentinië geplaatst. Zelfs de zogenaamde roddelbladen hebben dat niet gedaan. Kennelijk geldt voor die media wel ’laat uw ja ja zijn en uw nee nee’.

Het is juist dat de monarchie niet kan leven zonder contacten met pers en volk. Per jaar zijn er honderden ontmoetingen in binnen- en buitenland van leden van het koninklijk huis. Meer dan tweehonderd hiervan zijn voor de pers toegankelijk, waaronder enkele privéfotosessies. Regelmatig worden interviews gegeven en vinden achtergrondgesprekken plaats met de media. Met de contacten met pers en volk zit het dus wel goed.

Sinds de uitspraken van de Europese en Nederlandse rechter is de juridische bescherming tegen hinderlijk volgende paparazzi duidelijk. Vrijdag is het kort geding over de Argentijnse vakantiefoto’s dat de prins en de prinses, mede namens hun dochter prinses Amalia, hebben aangespannen tegen Associated Press. Evert Santegoeds van Weekblad Privé zei laatst: „Als Associated Press wint, dan mogen wij het ook weer en dan zien we Amalia en haar zusjes wel gewoon in de zandbak.”

Natuurlijk zijn zij publieke figuren. Maar tegen dit soort praktijken willen wij hen beschermen. Want hebben zij, net als hun leeftijdgenootjes, niet het recht op een zo ongestoord mogelijke jeugd?