Een bijlage over werk dat ertoe doet

In het hart van de krant vindt u vandaag Ideale Banen, onze nieuwe wekelijkse bijlage over werk dat ertoe doet en vacatures die ertoe doen.

De arbeidsmarkt staat er niet bepaald florissant voor. Maar, in een slechte markt moet je nieuwe initiatieven nemen, zegt de econoom. En we vonden het tijd duidelijk te maken dat Trouw een bijzondere positie heeft op de arbeidsmarkt.

Werk is voor ons meer dan een loonstrook, en we weten dat dat voor onze lezers niet anders is. Je zoekt uitdaging, je hebt idealen, je wilt iets betekenen voor andere mensen, je wilt als het even kan een bijdrage leveren aan een iets betere wereld. Daarover gaat Ideale Banen.

Laat dit onze bescheiden bijdrage zijn aan de uitweg uit die slechte arbeidsmarkt, de uitweg uit de crisis. We willen niet vervallen in de misvatting dat die crisis zal overwaaien, en dat we op de oude voet verder kunnen.

De eerste berichten over overmatige bonussen verschijnen alweer in de krant, alsof er niets gebeurd is. En de pleidooien die een jaar geleden werden gehouden voor een fundamentele verandering naar duurzaamheid en verantwoordelijkheid, lijken alweer vergeten.

Niet wat Trouw betreft. We hebben de voorvechters van verandering eerder dit jaar over het voetlicht gebracht in de Duurzame100. En ik breek op deze plek graag een lans voor de Tilburgse econoom Bovenberg, over wie deze week een boek werd gepresenteerd.

Bovenberg sprak vorige week op het Christelijk Sociaal Congres, dat ieder jaar in Doorn wordt gehouden. Hij hield er zijn toehoorders voor dat de crisis dieper reikt dan de financiële sector, dieper dan de economie. Bovenberg sprak van een nieuwe sociale kwestie: de ego-economie, de ego-samenleving, waarin de klant er is voor het bedrijf in plaats van andersom, waarin een onbegrensd geloof heerst in de maakbaarheid van maatschappelijke processen, en de illusie van onfeilbaarheid.

Die maatschappij ligt aan diggelen. Het vertrouwen dat er was, is weg. De overheid kan ingrijpen en nieuwe regels stellen, maar dat zal het vertrouwen niet geheel herstellen. En op eigen kracht zal de vrije markt dat ook niet kunnen; de markt heeft een nieuwe morele bedding nodig. Daarvoor zijn, volgens Bovenberg, twee dingen essentieel: genade en dienstbaarheid.

Genade is erkennen dat er fouten gemaakt kunnen worden, en dat je daarvan kunt leren. Dienstbaarheid is zien dat het eigen geluk is gelegen in het geluk van de ander. Voor genade was er geen ruimte in de wegwerpcultuur, waarin alles wat faalt wordt afgedankt. Dienstbaarheid was verdwenen in de ego-economie. De beide waarden moeten worden herontdekt.

Ondernemingen en instellingen moeten hun verantwoordelijkheid hernemen. En dat kunnen ze alleen, zegt Bovenberg, als ze duidelijkheid scheppen over hun identiteit en de waarden waarvoor zij staan. Als ze duidelijk maken dat het dienen van de ander belangrijker is dan eigen gewin op de korte termijn.

Het is een groot verhaal bij de lancering van een nieuw katern. Maar die twee hebben wel met elkaar te maken. De meerwaarde van arbeid ligt niet in omzet en inkomen, maar in betrokkenheid, idealen en zingeving. We willen in Ideale Banen wekelijks belichten hoe werknemers en werkgevers daarmee omgaan. Dat moet tot nadenken stemmen. En als het goed is helpt de bijlage bij het vinden van werk dat ertoe doet, voor de werker zelf en voor de ander.