Per sneltrein op ’bedevaart’

Ruim 2600 Nederlanders boekten een reis naar de Wereldjongerendagen in Keulen – een record. Vanuit het bisdom Den Bosch vertrok maandag een speciale trein met 800 jonge pelgrims, zoals ze genoemd worden. Waar zijn ze naar op zoek? Trouw reist mee.

Het is ongetwijfeld lang geleden dat de Sint Janskathedraal tot in de gangpaden vol zat met vrijwel uitsluitend jonge mensen. Bisschop Hurkmans (Den Bosch) is dan ook goed gemutst, terwijl hij met flinke vaart over perron 1 loopt, rolkoffer achter zich aan, op zoek naar een reiscoördinator.

Het zijn vermoeiende dagen, zeker. ,,Maar vanochtend stonden de jongeren met z’n allen te dansen in de kerk. Dat gééft ook energie”, zegt Hurkmans. Hij is er voor de vijfde keer bij, op de door de vorige paus ingestelde Wereldjongerendagen (WJD). Of het deze keer anders is? ,,Meer deelnemers in het bisdom, een nieuwe paus én korterbij, hè.”

Een uur voor vertrek is het al aardig druk en ligt het perron bezaaid met enorme backpackerstassen, alsof een groep bergbeklimmers een trein heeft gereserveerd. Marlijn Popelier (18) heeft een haast ontilbare tas. Bedevaart, oké, maar je moet wel regelmatig een schone spijkerbroek kunnen aantrekken.

Ze zoent en omhelst enkele medereizigers, die ze kent van haar ’tienerplatform’, dat ze opzette ’om kinderen in de kerk te houden’. Ze begroet Stefan Derksen (19), ook een ’bezig bijtje’, al zegt hij het zelf. Terwijl hij nog niet precies weet wat hij van het rk geloof vindt. Stefan: ,,Misschien brengt deze week daar verandering in.’’ Ze kennen elkaar van de organisatie van ’Power Fire’, een programma voor vormelingen.

Veel kerkelijk actieve vrienden, op deze reis. Klinkt allemaal zeer serieus. ,,Nou, er wordt vooral ook veel gelachen hoor’’, zegt Stefan. In dat kader betreuren de twee de voorgeschreven slaaptijden: ’s avonds om tien uur moet je binnen zijn en om twaalf uur moet het stil zijn, hebben ze gehoord.

Marlijn: ,,En ik wou nog wel het nachtleven van Keulen leren kennen.’’

Stefan: ,,Dat doen we toch wel.’’

Op veilige afstand van de uitgelaten groepen kijkt een meisje enigszins afwezig om zich heen. Heleen van Nistelrooij (20) houdt zich bewust nog even op de achtergrond, zegt ze. ,,Ik ben net terug uit Benidorm en Kos, even bijkomen.’’ Ze is nog nooit naar zo’n religieus evenement geweest, ze gaat ook bijna nooit naar de kerk. ,,Toen ik hoorde dat de parochie de reis zou betalen, dacht ik meteen: ik ga mee, waarom niet. Ik had een hoop vooroordelen – een stelletje fanatiekelingen dat God gaat aanbidden – maar volgens mij valt het allemaal best mee.’’ Ze gelooft wel in een hogere macht (’God is een steun voor mensen’), maar de kerkleer vindt ze veel te strikt. Het merendeel van de jongeren reist op kosten van de kerk. Heleen: ,,Als ik het zelf had moeten betalen, was ik zeker niet gegaan.’’

Er klinkt gejuich, want de trein rolt het station binnen. Een heuse slaaptrein met ouderwets knusse coupés. Via de blikken intercom klinkt even na vertrek de stem van bisschop Hurkmans. ,,Ik wil graag openen met een pelgrimsgebed, in de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest.’’ In een coupé met drie last minute Keulengangers wordt besmuikt gegniffeld om de rondzingende speakergeluiden. De bisschop spreekt de hoop uit dat het een gezegende reis wordt, die ’inspirerend is voor ons geloof, en verbroedering brengt over de hele wereld.’

Van de 800 treinreizigers komen er 330 uit het bisdom Den Bosch en 200 uit de rest van het land – late beslissers voor wie in de Bossche trein nog plaats was. De overige 270 zijn buitenlandse gasten; Canadezen, Brazilianen, christelijke Palestijnen en meer – de meesten waren de afgelopen week al te gast in het bisdom. Ze volgden een intensief voorprogramma in verschillende parochies. Volgens Ron Melotte (34), eigenlijk vier jaar te oud en dus mee als begeleider, slaat de vermoeidheid hier en daar al toe. Melotte: ,,We zijn naar het Flevo-festival geweest, hebben vieringen gehouden, bejaarden bezocht en gesport. En nu moet het eigenlijk nog beginnen.’’

Hier en daar worden dan ook snel wat bedden geïnstalleerd en gaan de gordijntjes dicht voor een hazenslaapje. In andere coupés wordt juist heftig over het geloof gediscussieerd, een kaartje gelegd of een liedje gezongen. Vier zusters, twee uit Nederland, twee uit Kenia, lezen in stilte. Ervaren WJD’ers vertellen de groentjes over de highlights en de ontberingingen die de pelgrims te wachten staan. Vooral de laatste nacht spreekt tot de verbeelding, die wordt traditioneel in de open lucht doorgebracht, wachtend op de paus. Florianne Doll (24), over Toronto 2002: ,,Overdag was het stralend weer, maar ’s nachts koelde het af en om zes uur was er een stortbui. Mensen raakten onderkoeld en konden niet goed wegkomen, want de weg die dwars over het veld liep, was afgezet zodat de paus daar zou kunnen rijden.’’ Over de nieuwe paus hoor je eigenlijk niemand.

In de trein bevinden zich ook veertien mensen met een geestelijke en/of lichamelijke handicap, plus voor elk één of twee begeleiders. De groep heeft ook een eigen arts en een priester. Laura Vonhögen (23): ,,Mijn zus heeft dit voor het eerst georganiseerd, ik heb het nu van haar overgenomen. Ik hou niet van alleen maar in die kerkbanken zitten, wél van actief zijn voor de kerk.”

In een van de achterste wagons mag gerookt worden. Daar verkopen Frank Ambrosius (16) en Jan van de Hulsbeek (15) frisdrank achter een bar waarvan de tap door de organisatie vakkundig is afgesloten. De twee vrienden uit Cuijk zijn beiden vooral onder de indruk van hun Canadese bezoek. Frank is eigenlijk ’van het christelijke geloof afgestapt’, hij is meer met wicca bezig zegt hij, maar ’deze gasten’ raken hem wél.

Frank: ,,Ze zingen voluit, en ze dansen zonder zich te schamen.’’

Jan, zelf misdienaar: ,,Ze tonen meer ontzag voor het altaar. Wij hebben die rituelen nooit geleerd.’’

Frank: ,,Er was een vent die zat te janken. Als het gevoel dat ik sinds vorige week heb, zo blijft, wil ik weer iedere zondag naar de kerk.’’

Maar de Canadese geloofsbeleving is ook weer niet helemaal ideaal. Frank: ,,De manier waarop zij homo’s afkeuren, daar kan ik niets mee.’’ En het feit dat paus Benedictus XVI, die ze nu gaan bezoeken, ook niet bepaald mild is over homoseksualiteit? Ach, daar trekken ze zich niets van aan. Frank: ,,Ik zou nooit een ander afkeuren, zo ben ik gewoon niet opgevoed.’’ Jan: ,,Jezus hield van iedereen. Die regels zijn van later.’’

Voor elke acht Keulengangers is er een (jeugdige) groepsleider die zich tijdens de reis heeft voorgesteld. De organisatie oogt gladjes, ook als de massa op Keulen Hauptbahnhof overstapt op regionale treinen naar Düsseldorf en Wuppertal, waar de meeste Nederlanders worden ondergebracht in een van de 90000 Duitse gastgezinnen, een hotel of – in de meeste gevallen – een openbaar gebouw. Met de slaap in de ogen gaan de zwaar beladen pelgrims op weg naar hun eerste nachtje gymzaal.