Talpa neemt niet de burger, maar uitsluitend de consument serieus

Talpa, het jongste paradepaardje uit de keuken van John de Mol, lijkt zich in de eerste dagen van zijn bestaan vooral ontpopt te hebben als een medium voor liefhebbers van show en spektakel. Mensen dus voor wie de wereld overwegend bestaat uit sport en spel en die zich voor hun zicht op de werkelijke wereld het liefst behelpen met vaderlandse soap of zich bij de hand laten nemen door Beau (Talpa bedient zich uitsluitend van voornamen); voor wie het nieuws min of meer toevallige gebeurtenissen zijn waar we het op een of andere manier mee moeten doen, liefst zo aangenaam mogelijk.

En zelfs in die hoedanigheid is Talpa vooralsnog niet meer dan een belofte. Veel aankondigingen van al het moois dat de kijker nog te wachten staat, in de vorm van plechtige verzekeringen vanuit een grote huiskamer die bol staat van opgelegde gezelligheid. Maar telkens als de kijker denkt: wanneer komt het nou, raakt hij verstrikt in de reclames, of wordt hij afgescheept met een film die ook weer vaak wordt onderbroken met het allerbelangrijkste op deze wereld, de reclame. Want uit de opbrengsten daarvan moet uiteindelijk al dit moois betaald worden.

Met deze presentatie heeft Talpa als zoveelste in de rij het visitekaartje afgegeven dat deze zender vooral de consument serieus wenst te nemen. Daar is op zichzelf niets mis mee. Het is de essentie van de markt en het marktmechanisme, waarin het er vooral op aankomt de consument zo goed mogelijk te bedienen. Hooguit zou je kunnen twisten over de goede smaak van sommige shows, zoals de aangekondigde spermashow. Maar de beslechting van dat pleit kunnen we gerust overlaten aan de onderlinge concurrentie.

Daarentegen is het een heel andere vraag of de burger met Talpa naar behoren wordt bediend. De nieuwsshow van Talpa roept wat dat betreft gerede twijfel op. Die blijkt niet veel meer om het lijf te hebben dan een lukrake presentatie van onsamenhangende gebeurtenissen zonder enige context en ogenschijnlijk met geen ander doel dan de aandacht van de kijker vast te houden, het geeft niet hoe.

Op zo’n moment dringt pas in volle omvang het zwaarwegende belang door van het bestaan van een uitstekende publieke omroep voor de samenleving. Maar uitgerekend dat belang dreigt dezer dagen in Den Haag vermalen te worden. Treurig, maar waar: Den Haag speelt Talpa in de kaart.