Oplossing King William’s Test

Het leek wel een legbatterij, het veld met deelnemers aan de King William’s Trouw Test 2005. Zodra de puzzel in de krant verscheen, was het op jasperscryptogrammensite.com een gefladder en gekakel van jewelste. Had men zich uit ervaring weer voorbereid op het beantwoorden van 150 hondsmoeilijke vragen, nu was de KWTT duidelijk anders. De vragen waren minder cryptisch dan voorgaande jaren, bovendien was met hokjes aangegeven hoeveel letters het antwoord bevatte en tot slot moest in een slotdiagram een spreuk uit een heldendicht worden gevormd. De veranderingen werden in de eerste puzzeldagen luidruchtig verfoeid en over de ’ophokplicht’ die de puzzelmakers oplegden werd schande gesproken. Driewerf zelfs.

Na vier weken puzzelen regenden de enthousiaste mailtjes en brieven bij Trouw als een plensbui binnen. De meeste deelnemers hadden genoten van de opgaven en waren gelukkig met de nieuwe opzet: „Zonder hokjes had ik de oplossing nooit gevonden.” Er waren er ook (King William’s veteranen) die klaagden dat er met de hokjes ’een stukje KWTT-magie’ verloren was gegaan. Twee weken vakantie nemen voor de puzzel is in deze opzet niet meer nodig. „Helaas zullen we nu nooit meer weten wie als eerste ’alle 150 goed’ heeft.”

Positieve ervaringen overheersten. Bij het oplossen van de KWTT zijn veel contacten gelegd, vooral dankzij het discussieplatform dat op jasperscryptogrammensite.com (JCS) werd geboden. Tot diep in de nacht heeft de puzzel daar de gemoederen bezig gehouden, steeds zorgzaam gadegeslagen door beheerder Corry Gillissen. Er zijn weer massa’s mensen geraadpleegd, van glimlachend bibliotheekpersoneel tot behulpzame gsm-verkopers, van argeloze bergbeklimmers tot onthutste experts op het gebied van gestrande walvisachtigen. Ierse kennissen werden ingeschakeld en Friese verwanten aan het werk gezet om antwoorden te vinden. Een geëmigreerd neefje in de VS werd aangesproken op zijn kennis van rappers en in eigen huis ontpopten kinderen die ook door het puzzelvirus waren aangestoken zich tot de motor die het vuur van hun ouders brandende hielden. In liefst tien (buiten)landen is driftig meegepuzzeld via de sites van Trouw en JCS. Er waren vriendenkringen en puzzelcommunities onder de deelnemers, families vormden samen een website om ook overzee gemakkelijker antwoorden uit te kunnen wisselen, docenten sloegen hun handen met die van hun leerlingen ineen (en andersom).

Over de KWTT zelf nog een paar opmerkingen. Allereerst excuses voor enkele storende mankementen aan de hokjes. Het heeft de puzzel niet beïnvloed, maar gaf wel het nodige ongemak. De lastigste vragen waren 11.9 (de stranding bij De Koog, die toch echt in diverse bronnen te vinden was), de H5-variant van de vogelpest (5.1), de Rusland Vijf van 5.6 (een groep van zeer invloedrijke componisten onder wie Borodin en Moussorgsky) en 5.8 (Vulkaan-5, het geheime anti-terreurplan van de Russen dat in werking trad na de bloedige aanslag in de metro van Moskou, 2004), de compositie ’Uit Italië’ van Richard Strauss (6.3), de schier onvindbare berg op Antarctica (8.10), molenblik 9.9 dat niet op internet te zien was maar wel belangrijk voor de ’betelnoten’ in de oplossing, Operatie Z (14.2) en het standbeeld van de vrouw met de mooiste boezem van Ierland, over wier kokkels en mossels Ierse bandjes zo prachtig kunnen zingen (2.6).

Voor de hoofdprijs waren vele gegadigden. Er moest dus geloot worden wie een paar dagen naar ’de leukste winkelstad van Nederland’ mag en daarbij ook nog twee nachtjes een 5- sterrenbehandeling krijgt. Wie naast de boot greep, kan er altijd nog virtueel naar toe. De leerlingen van 4E van College Hageveld in Heemstede mogen zich Schoolklas van het Jaar noemen. Weliswaar gokten zij bij drie vragen verkeerd, maar ze bleven de al even fanatieke klas V4B van het Werenfridus in Hoorn een neuslengte voor. Geen winnaar maar wel beloond is Ewout Tamminga: hij had aan twee kerstpuzzels van Trouw niet genoeg, maar gaf beide oplossingen ook nog eens vorm in een flitsend kunstwerkje. Hij ontvangt een extra prijs en zijn inzending krijgt een plaats in het Puzzelmuseum.

De geconstrueerde zin komt uit een heldenepos van de Moken, een volk van een paar duizend zeenomaden dat voor de kust van Myanmar leeft en de tsunami van kerst 2004 wonder boven wonder overleefde. Zij bevaren de zee in hun kabang, vroeger uitgerust met zeilen van pandanbladeren, en voeden zich onder meer met betelnoten.