Voetbal analyse / Eredivisie lijkt niet uitgemolken

Is de eredivisie uitgemolken, zoals bondscoach Van Basten onlangs beweerde? Een eerste voorzichtige tussenbalans leert dat het meevalt – of misschien wel helemaal niet zo is.

De bondscoach nam de kwalificatie eind vorige maand in de mond, toen voor vier internationals door buitenlandse clubs nog ettelijke miljoenen waren uitgetrokken. Kuijt vertrok naar Liverpool, Ooijer naar Blackburn Rovers, Vennegoor of Hesselink naar Celtic en Mathijsen naar Hamburger SV. Gezien de ’behoorlijke bedragen’ die ze opbrachten, was het niveau in Nederland niet onaardig geweest, sprak Van Basten, die van meet af aan relatief veel spelers uit de eigen competitie selecteerde.

De allengs meer bekritiseerde bondscoach trachtte in elk geval enigszins zijn gelijk te halen, zo althans zou de subtiel verwoorde toevoeging kunnen worden uitgelegd. Maar de voorbije weken hebben de eerste begrenzingen van de verdedigers uit bovenstaand rijtje al aan het licht gebracht. Ooijer (ex-PSV) en Mathijsen (ex-AZ) hebben in hun nieuwe omgeving bepaald nog niet kunnen overtuigen.

Ooijer speelt vooralsnog vooral ongelukkig bij Blackburn Rovers, een Engelse staartclub. Mathijsen, naar Duitsland gehaald als centrumverdediger, is naar de linksbackpositie verschoven. Dat zou kunnen wijzen op veelzijdigheid bij de linksbenige verdediger, maar het lijkt veeleer een veeg teken. Blessures of niet, een aankoop van naar verluidt zes tot acht miljoen euro – nogal een bedrag voor een tamelijk onbeschreven verdediger – wordt doorgaans niet snel van zijn eigenlijke positie verdreven.

De defensie van AZ is voorlopig kwetsbaar, maar in hoeverre het verlies van Mathijsen daar debet aan is, valt moeilijk te zeggen. Zo onaantastbaar als de voorbarige loftuitingen én het onwrikbare vertrouwen van Van Basten wilden doen geloven, was Mathijsen zeker in zijn laatste maanden in Alkmaar niet. Bij PSV wordt Ooijer in het centrum nu al vakkundig vervangen, door de Mexicaan Salcido. Maar als Ooijer er nog was geweest had Salcido PSV van dienst kunnen zijn als linksachter, een probleempositie. Daar was PSV per saldo beter van geworden, maar de inschatting van Van Basten gaat ook hier niet op: ook vorig seizoen moest een capabel centrum zich in Eindhoven met twijfelachtige backs behelpen.

Met (onder meer) zijn WK-ervaring is Salcido bovendien een speler die op het hoogste niveau essentiële vaardigheden kan toevoegen aan het voetbal in Nederland, en van dat type blijkt PSV er nog één te hebben binnengehaald: de Ecuadoraanse middenvelder Mendez. Zij kunnen Nederlands talent niet in de weg staan, als spelers die weten hoe het er in de internationale arena aan toegaat, en die daarom een leerzame bijdrage kunnen leveren.

Hetzelfde geldt onbetwistbaar voor Stam, de nieuwe aanvoerder van Ajax. De gevallen Amsterdamse club prees zich gelukkig met hem, de massieve verdediger, en met de komst van de Spanjaarden Gabri en Roger. Maar de uitschakeling in de voorronde van de Champions League en de eerste competitienederlaag, afgelopen zondag bij Roda JC, werkten temperend. Gabri en Roger misten in hun laatste Spaanse seizoenen mogelijk toch niet voor niets nogal wat wedstrijden.

Onzekerheid is er voorlopig ook nog over Kluivert, die vanavond in het bekerduel met Kozakken Boys debuteert in de basis van PSV. De vergelijking met zijn voorganger Vennegoor of Hesselink – met drie treffers tot dusverre alleszins verdienstelijk bij Celtic – is op papier een oneerlijke. Maar of de diep gevallen Kluivert zijn niveau van weleer kan benaderen en daarmee de eredivisie van een impuls kan voorzien, moet nog maar blijken.

Nadelig voor de competitie kan nu al de teloorgang worden genoemd van het armlastige Feyenoord, dat zeker na het verlies van Kuijt en ook Kalou niet meer in staat mag worden geacht om voor spanning te zorgen. Daar staat tegenover dat AZ-trainer Van Gaal een keur aan talenten onder zijn hoede heeft gekregen. Binnenkort meldt zich tevens een mentale trainer bij het vorig seizoen op dat vlak tekortgeschoten AZ, Heerenveen heeft de imposante Braziliaan Alves gepresenteerd en FC Groningen is voorlopig opnieuw geestdriftig en solide.

Uitgemolken is de eredivisie zeker niet door het vertrek van Landzaat, één van Van Bastens oogappels, bij AZ. Hij is óók anoniem bij het onaanzienlijke Wigan Athletic. Desondanks wordt hij in Oranje verkozen boven Van Bommel, voor wie de Duitse recordkampioen Bayern München onlangs nog zes miljoen euro overhad – over behoorlijke bedragen gesproken.